De negatieve afdruk van een jongensboek en zijn
postmodernistische verklaring in de roman
“Een weekend in Oostende“ van Willem Brakman

von: Nadine Bavink

Inhoud

1. Dit werkstuk p. 1-3

2. Wat is postmodernisme? p. 3-4

3. De boekenwereld p. 4-6

3.1 Regisseur of verteller? p. 4-6
3.2 Blok en zijn leven als een negatieve afdruk p. 6-9
3.3 De ’roman familial’ p. 10
3.4 De mens als tekst p. 10-12
3.5 Leegte p. 12-13
3.6 Een negatief einde? p. 14-15
3.7 Intertekstualiteit p. 15-18

4. Besluit p.18-20

Literatuur p. 21

1. Dit werkstuk

Zoals de titel van dit werkstuk al vermeldt, zal ik me aan de ene kant bezig houden met het postmodernisme en aan de andere kant met het boek van Willem Brakman “Een weekend in Oostende”1. Tegen de achtergrond van het theoretische boek “Het postmodernisme in de Nederlandse en Vlaamse roman”2 door Bart Vervaeck zal de roman van Willem Brakman op zijn postmodern gehalte worden getoetst. Het thema “De negatieve afdruk van een jongensboek” heeft betrekking tot het jongensboek “Kruimeltje” waar de roman expliciet naar verwijst. Waarom de roman een negatieve afdruk van dit jongensboek is, wat dat überhaupt betekent, wat “Kruimeltje” ermee te maken heeft en wat het postmodernisme daarbij voor een rol speelt, zal in de loop van dit werkstuk ter sprake komen. Hoe ga ik dit aanpakken? Ten eerste zal ik heel kort inleiden in dat wat postmodernisme is-tijdens het onderzoek wordt dit natuurlijk uitvoerig behandeld. Ten tweede zallen de kernvragen “Waarom is de roman een negatieve afdruk van het jongensboek “Kruimeltje”?” en “Hoezo is het einde van de roman het einig mogelijke?” worden bewerkt. Het onderzoek houdt zich niet alleen bezig met deze inhoudelijke vragen; ze worden, zoals al aangekondigd, gekoppeld aan de theorie van het postmodernisme, met diens hulp veklaard en tenslotte beantwoord.

2. Wat is postmodernisme?

Het postmodernisme is geen literaire stroming zoals men dat kan verwachtenmoet het toch logisch gezien een periode zijn ná het modernisme. Het is juist dat het postmodernisme “in de literatuur in oppositionele termen [is] af te grenzen tegen bijvoorbeeld het modernisme.”3 Ik zou in dit werkstuk dus proberen, zoals Vervaeck dat ook doet, de postmoderne roman tegenover de traditionele roman af te bakenen. Het modernisme wordt historisch tussen ongeveer 1910 en 1945 gesitueerd 4, het postmodernisme tussen 1945 en 1985 5. Maar dit levert nu problemen op: als het postmodernisme nu géén literaire stroming is, maar wél gesitueerd kan worden tussen 1945 en 1985 dan is dat een duidelijke tegenspraak. Maar zo fout als het op het eerste gezicht lijkt, is het niet. Het postmodernisme moet eerder worden gezien als een “verzamelnaam [...] voor een aantal kenmerken dat door de literatuurkritiek aan bepaalde teksten toegeschreven wordt.” [Vervaeck; 7]

[...]

1 Willem Brakman: Een weekend in Oostende. Amsterdam 1982. Bij de volgende citaten zal ik alleen maar naam en bladzijde tussen haakjes vermelden.
2 Bart Vervaeck: Het postmodernisme in de Nederlandse en Vlaamse roman. Brussel/Nijmegen 1999. Bij de volgende citaten zal ik alleen maar naam en bladzijde tussen haakjes vermelden.
3 Elrud Ibsch: Postmoderne (on)mogelijkheden in de Nederlandse literatuur. In: W.F. G. Breekfeldt (red.): De achtervolging voortgezet. Amsterdam 1989. p. 347.
4 Vgl. Ibsch. p. 349.
5 Vgl. Ibsch. p. 348.