Waarom willen actoren in Nederland
en Duitsland overheidsinterventie
tegen ′Big Brother′ of juist niet?

Auteur: Lutz Lindenau

Inleiding 3

1.De positie van de Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU) 5

2. De positie van Bondspresident Johannes Rau 6

3. De positie van de Landesmedienanstalt Hessen 7

4. De positie van de verantwoordelijke omroep RTL2 9

5. De positie van het Nederlandse Instituut van Psychologen 12

6. De positie van de deelnemers en het publiek 14

7. Evaluatie 16

Bronnen 20

Inleiding

Ik zal me met dit werkstuk voor het vak bestuurskunde in het nieuwe en omstreden televisieprogramma ′Big Brother′ verdiepen, dat in 1999 het eerst in Nederland en vervolgens in 2000 onder meer in Duitsland uitgezonden werd. Het nieuwe televisieprogramma Big Brother was van begin af aan omstreden bij een veeltal actoren uit de omgeving van het beleid - en de beleidsactoren zelf - in beide landen. Volgens de regels zijn in deze ′reality soap′ mensen rond honderd dagen onder bewaking van microfonen en camera′s in een van de buitenwereld afgeschermd huis opgesloten, waarbij door de bewoners en het publiek regelmatig iemand gekozen wordt om het huis te verlaten. De overblijvende winnaar krijgt een aanzienlijk geldprijs en heeft uitzicht op een verdergaande (media) carrière. De deelnemers zijn afhankelijk van de onderlinge sympathie en de sympathie van het publiek en hebben door de overal aanwezige camera′s en microfonen geen privésfeer.

Dit werkstuk kan als een soort advies dienen, gericht aan de ministers voor Binnenlandse Zaken in Nederland en Duitsland, aangaande het volgende bestuurlijk probleem: Dit soort entertainment levert de vraag op of de overheid genoodzaakt is restrictief in de media in te grijpen om de privé-sfeer en de menselijke waardigheid van het individu , waarden die in de Grondwet van beide landen gewaarborgd zijn, te beschermen. Verder was men bij de discussie in Nederland gewaarschuwd door het negatieve voorbeeld in een vergelijkbaar programma uit Zweden, waarbij een deelnemer zelfmoord pleegde. De overheden in Nederland en de Bondsrepubliek hebben tot hun taak de bevolking te beschermen maar moeten ook de vrijheid van de media respecteren, zodat een besluit in het programma te interveniëren of niet ten aanzien van deze tegenstelling moeilijk valt.

De discussie levert veel vragen op:

1. Waarom wil men overheidsinterventie in Duitsland en Nederland of juist niet?
2. Was de interveniërende maatregel van de overheid in Duitsland een beperking van de vrijheid van de media?
3. Met welke argumenten wordt overheidsinterventie bepleit?
4. Raakt dit programma daadwerkelijk de menselijke waardigheid?
5. Zijn de gevolgen voor de deelnemers juist in te schatten?
6. Welke ′follow-up′ programma′s zijn voorspelbaar als de overheid Big Brother tolereert?
7. Zijn er verschillen bij de houdingen van de overheid tegenover Big Brother in Nederland en Duitsland?
8. Wanneer komt het debat van de ′tabloids′ naar de ′quality papers′?

Een verbod zal enerzijds zeker de vrijheid van de media raken en daarmee naast de media ook tot verzet van burgers tegen de overheid leiden. Anderzijds kan het tolereren van Big Brother een mediaspiraal opleveren, waarbij de follow-up programma′s ethisch nog minder aanvaardbaar kunnen zijn.

[...]