Welke invloed heeft de toenmalige secretaris-generaal
van de CPSU en president van de Sovjetunie,
Michail Gorbatsjov, op de val van
de Berlijnse muur gehad?

von Lutz Lindenau

Inleiding 3

Welke invloed heeft de toenmalige secretaris-generaal van de CPSU en president van de Sovjet-Unie, Mikhail Gorbatsjov, bij de val van de Berlijnse muur gehad? 4

Hoofdstuk 1 5

Welke algemene factoren hebben tot de ineenstorting van de Berlijnse muur geleid? 5

Hoofdstuk 2 8

Wat waren nieuwe elementen in de buitenlandse politiek t.a.v. Oost-Europa door Gorbatsjov? 8

Hoofdstuk 3 10

Wat zijn de directieven van Gorbatsjov tijdens de ineenstorting van de DDR geweest? 10

Hoofdstuk 4 11

Zou een andere leider van de CPSU in plaats van Gorbatsjov anders hebben gehandeld? 11

Conclusie 13

Bronnen 15

Inleiding

Met de overwinning van de geallieerden over het fascisme in 1945 was er met het daarop volgende falen van het overleg tussen de westelijke geallieerden en de Sovjet-Unie gauw een nieuwe confrontatie en een dreiging van een nieuwe wereldoorlog. Snel was er een scheidslijn tussen de twee kampen, de westerse en de oosterse wereld, die door de stad Berlijn liep. Deze toestand zou uiteindelijk tot de implosie van het communisme in het Oostblok aan het eind van de jaren tachtig blijven. De besluiten van de leiders der supermachten m.b.t de veiligheid hebben enorme politieke, financiële en sociale consequenties gehad voor alle mensen in de kapitalistische en communistische wereld en natuurlijk ook voor mij zelf. Als Duitser, die in 1972 in West-Berlijn geboren is, ben ik met de Muur opgegroeid, waarbij tot het eind van de jaren tachtig een conflict tussen Oost en West met gevolgen zoals een blokkade (zoals bijv. 1948) of zelfs een derde wereldoorlog mogelijk leek. De consequenties voor mij als West-Berlijner zouden in zo′n geval bij uitstek groot geweest zijn. De leiders van de twee supermachten waren daarom vanwege hun persoonlijkheidsbeeld belangrijk. Met name de vraag van vrede of oorlog lag in grote mate in de handen van de twee leiders. Wat zou de uitkomst van de revolutie in de DDR 1989 zijn geweest als niet een verstandige en terughoudende leider van de CPSU zoals Gorbatsjov in het Kremlin zat? Deze vraag is allen hypothetisch en valt moeilijk te beantwoorden. Maar wij kunnen wel rond tien jaar teruggaan en een gevoelig moment in de geschiedenis benaderen , waarbij de gebeurtenissen in de DDR hebben kunnen anders verlopen en volgende vraag onderzoeken:

Welke invloed heeft de toenmalige secretaris-generaal van de CPSU en president van de Sovjet-Unie, Mikhail Gorbatsjov, bij de val van de Berlijnse muur gehad?

Daaruit leide ik nu 4 deelvragen af om deze kwestie te kunnen beantwoorden:

1. Welke algemene factoren hebben tot de ineenstorting van de muur geleid?
2. Wat waren nieuwe elementen in de buitenlandse politiek t.a.v. Oost-Eurpa door Gorbatsjov
3.Wat zijn de directieven van Gorbatsjov tijdens de ineenstorting van de DDR geweest?
4. Zou een ander leider van de CPSU in plaats van Gorbatsjov hebben anders gehandeld?

Ik stel als hypothese dat het naast de omstandigheden vooral aan de persoonlijkheid van deze secretaris-generaal der CPSU te danken is dat het decennialange Oost-West conflict tegen alle verwachtingen zo vreedzaam eindigde. In mijn onderzoek moet dus vooral de belangrijke rol van Amicaal Gorbatsjov bij de vreedzame omwenteling in het Oostblok duidelijk worden. Naast de studieliteratuur zal ik andere bronnen zoals artikelen uit kranten en tijdschriften en het internet gebruiken. Natuurlijk wordt ook de bibliotheek onontkoombaar om de deelvragen en de probleemstelling te beantwoorden. De hoofdstukindeling van mijn paper zal in volgorde van mijn deelvragen zijn. Eerst zullen we zien welke algemene factoren naast Gorbatsjov belangrijk zijn geweest. Met de tweede deelvraag worden de veranderingen in Oost-Europa door Gorbatchov`s buitenlandse politiek duidelijk, en daarmee ook het belang van zijn persoon benadrukt. Ten derde zal ik de reactie van Gorbatsjov op de situatie in Berlijn 1989 en zijn directieven onderzoeken. Ten vierde wordt de betekenis van Gorbatsjov onderzoekt. Volgens mij zullen deze vier deelvragen de lezer van het geluk overtuigen, dat Mikhail Gorbatsjov, en geen communistische ′hardliner′ in 1989 in het Kremlin zat.

Hoofdstuk 1

Welke algemene factoren hebben tot de ineenstorting van de Berlijnse muur geleid?

[...]