Dit essay onderzoekt de ontwikkeling van de keizerverering. De evolutie van goddelijke persoonsverering vanaf de vroege hellenistische periode tot aan het einde van de keizertijd komt aan bod. De focus ligt echter op de Romeinse keizertijd waar aan de hand van case studies duidelijk wordt gemaakt hoe en waarom de keizercultus zo belangrijk was in het oostelijk deel van het Romeinse Rijk.
Inhoudsopgave
Inleiding
Vroege ontwikkelingen in heerserscultus
Romeinse Republiek
Opkomst van de keizercultus
Galatia
De werking van de keizercultus
Ephese
Sagalassos: evolutie van de keizercultus
Het einde van de keizercultus
Conclusie
Doelstelling en thematische focus
Dit onderzoek richt zich op de ontwikkeling van de keizercultus in het Griekse Oosten, met als centraal vraagstuk in hoeverre er sprake is van een systeem en welke politieke invloed dit uitoefende op de steden. De auteur analyseert hoe deze verering fungeerde als mechanisme tussen de lokale stedelijke elite en het Romeinse gezag.
- De transitie van Hellenistische heersersculten naar de Romeinse keizercultus.
- De rol van de stedelijke elite en het concept van euergetisme in het in stand houden van de cultus.
- Case studies over de steden Galatia, Ephese en Sagalassos als illustratie van regionale verschillen.
- De invloed van de crisis van de derde eeuw en de opkomst van het christendom op de neergang van de keizercultus.
Auszug aus dem Buch
De werking van de keizercultus
De snelle verspreiding van de keizercultus in het oostelijk deel van het Romeinse Rijk resulteerde in een transformatie van het stadsbeeld van de Hellenistische steden. Deze ontwikkeling kan voor het grootste deel worden toegeschreven aan één belangrijke bevolkingsgroep: de lokale elite. Het systeem van wederkerigheid tussen de lokale stedelijke elites en de keizer staat in dit hoofdstuk centraal. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een korte casestudy van Ephese waar de provinciale keizercultus voor het eerst de titel neokoros kreeg.
De provincie Asia, het westelijke gedeelte van Asia Minor, was al heel vroeg een welvarend gebied met veel Griekse kolonies. Toen Augustus aan de macht kwam, waren de gehelleniseerde steden uit dit gebied er snel bij om hun banden met de keizer vast te leggen. Na de eerste provinciale cultus ter ere van Augustus in Pergamon in 29 voor Christus volgde de tweede keizerlijke cultus in 22 na Christus, ter ere van Tiberius in Smyrna. De ontwikkeling van de instelling van deze cultus kan worden bestudeerd omdat deze is overgeleverd door Tacitus. Toen in 26 na Christus de Senaat toestemming gaf voor de instelling van een cultus ter ere van Tiberius, Livia en de Senaat in Asia in te stellen, duurde het nog drie jaar voordat er een beslissing over de locatie van de cultus werd genomen.
Samenvatting van de hoofdstukken
Inleiding: Het onderzoek introduceert de keizercultus als een politiek-religieus fenomeen in het Griekse Oosten en zet de methodiek van de case studies uiteen.
Vroege ontwikkelingen in heerserscultus: Dit hoofdstuk analyseert de oorsprong van heersersculten in de Hellenistische periode en hoe steden buitenlandse machthebbers in hun religieuze structuren incorporeerden.
Romeinse Republiek: De auteur beschrijft hoe de focus verschoof naar de verering van Roma en invloedrijke Romeinse weldoeners als onderdeel van diplomatieke betrekkingen.
Opkomst van de keizercultus: Hier wordt de institutionalisering onder Augustus onderzocht en de introductie van de keizercultus in de provincie Galatia besproken.
De werking van de keizercultus: Het hoofdstuk belicht de interactie tussen de lokale elite en het keizerlijk gezag, met Ephese als voorbeeld voor de 'neokoros' titel.
Sagalassos: evolutie van de keizercultus: Een gedetailleerde analyse van hoe de cultus in Sagalassos evolueerde door de associatie met Apollo en latere imperiale bezoeken.
Het einde van de keizercultus: De auteur verklaart de neergang van de cultus door de sociaal-economische crisis van de derde eeuw en de verschuiving naar christelijke liefdadigheid.
Conclusie: De conclusie vat samen hoe politiek en religie in de oudheid verweven waren en dat de keizercultus een instrument was van stedelijke elite voor status en loyaliteit.
Sleutelwoorden
Keizercultus, Griekse Oosten, Romeinse Rijk, Augustus, Euergetisme, Stedelijke elite, Neokoros, Hellenisme, Politieke invloed, Religiösiteit, Asia Minor, Sagalassos, Ephese, Divus, Apotheose.
Veelgestelde vragen
Waarover gaat dit wetenschappelijk onderzoek?
Het onderzoek behandelt de aard en de ontwikkeling van de keizercultus in het Griekse Oosten van het Romeinse Rijk, specifiek kijkend naar de politieke en sociale dynamiek tussen de lokale steden en de keizer.
Wat zijn de belangrijkste thematische gebieden?
De focus ligt op de transitie van heersersculten, de rol van de stedelijke elite, het systeem van euergetisme (publieke giften) en de transformatie van stadsbeelden door keizerlijke tempels.
Wat is de centrale onderzoeksvraag?
De centrale vraag is of de keizercultus een uniform systeem vormde en in welke mate dit systeem werd gebruikt door lokale elites om privileges en prestige te verkrijgen via diplomatieke banden met Rome.
Welke wetenschappelijke methoden worden toegepast?
De auteur maakt gebruik van een historische en archeologische analyse, waarbij case studies van specifieke steden (zoals Galatia, Ephese en Sagalassos) dienen als bewijsmateriaal voor de bredere ontwikkelingen.
Wat wordt er in het hoofdgedeelte besproken?
Het hoofdgedeelte behandelt de evolutie van de cultus vanaf de late republiek tot de late oudheid, inclusief de invloed van keizer Augustus, de rol van 'neokoroi' en de crisis van de derde eeuw.
Welke sleutelbegrippen karakteriseren dit werk?
Centrale termen zijn onder meer de keizercultus, euergetisme, philotimia (liefde voor eer), neokoros en de wisselwerking tussen politieke macht en religieuze praktijken.
Hoe droeg de elite bij aan het succes van de keizercultus?
De lokale elite financierde de cultus en de bijbehorende festivals uit eigen middelen (euergetisme). In ruil daarvoor verwierven zij status, prestige en de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op het Romeinse bestuur.
Wat verklaart het einde van de keizercultus?
Het einde wordt toegeschreven aan de crisis van de derde eeuw, die het systeem van euergetisme ondermijnde, en de sociaal-culturele verschuiving naar het christendom, waarbij de aandacht van de elite verschoof naar liefdadigheid voor armen.
Welke rol speelde de provinciale 'neokoros' titel?
Deze titel duidde op een prestigieuze status voor steden die tempels voor de keizer onderhielden. Het versterkte de onderlinge competitie tussen steden in het Griekse Oosten om de gunst van de keizer.
- Quote paper
- Paul Wierda (Author), 2009, Keizerverering in het Griekse Oosten, Munich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/129093
