In deze rapportage zullen we in eerste instantie met behulp van het ERK (2001), Westhoff (2008) en Kwakernaak (2009) tot een instrumentarium proberen te komen, waarmee we de leergangen kunnen analyseren. Vervolgens zullen we ieder één Nederlandse en één Duitse leergang analyseren en antwoord geven op volgende deelvragen:
(1) Is het behandelde grammaticaonderwerp gekoppeld aan een interactief/productief ERK-doel?
(2) Wordt het grammaticaonderwerp vooraf (receptief) geïntroduceerd met een levensechte input?
(3) Hoe wordt grammatica uitgelegd: deductief of (geleid) inductief, en wordt daarbij de input gebruikt?
(4) Hoe wordt grammatica geïntroduceerd/uitgelegd: metatalig of in leerlingentaal?
(5) Zijn de verwerkingsopdrachten inhoudelijk gekoppeld aan het ERK-doel en/of de input van het hoofdstuk?
(6) Op welk beheersingsniveau liggen de oefeningen?
De uitkomsten van onze analyse zullen we ten slotte bespreken en uiteindelijk antwoord geven op onze hoofdvraag: Draagt grammaticaonderwijs – zoals het in leergangen Duits op niveau A1/A2 wordt aangeboden – bij aan het bereiken van de aangegeven interactieve/productieve ERK-doelen?
Inhoudsopgave
I Motivatie & inleiding
II Theoretische onderbouwing
1 Europees Referentiekader
2 De rol van input bij grammaticaonderwijs
2.1 Input
2.2 Deductief of inductief?
2.3 Verwerkingsopdrachten
3 Grammatica leren en oefenen
3.1 Beheersingsniveaus
3.2 Metataal of leerlingentaal?
III Analyse
1 Werkwijze
2 Kwantitatieve analyse
3 Kwalitatieve analyse
3.1 Koppeling van grammatica aan interactieve/productieve ERK-doelen
3.2 Introductie van grammaticale onderwerpen
3.3 Beheersingsniveaus van verwerkingsopdrachten
IV Samenvatting & Conclusies
Doelstelling & thema's
Het hoofddoel van dit onderzoek is om te analyseren of het grammaticaonderwijs in gangbare Duitse leergangen voor niveau A1/A2 daadwerkelijk bijdraagt aan het bereiken van de geformuleerde interactieve en productieve ERK-doelen. De centrale onderzoeksvraag richt zich op de effectiviteit van de aangeboden methoden voor grammaticabeheersing en de integratie daarvan in communicatieve contexten.
- Analyse van de koppeling tussen grammaticale instructie en ERK-can-do-statements.
- Onderzoek naar de rol van levensechte input bij de introductie van grammatica.
- Vergelijking van deductieve versus inductieve leermethoden in het onderwijsmateriaal.
- Evaluatie van de verwerkingsopdrachten op basis van hun beheersingsniveau.
- Kwalitatieve beoordeling van de gebruikte taal (metataal versus leerlingentaal).
Auszug aus dem Buch
I Motivatie & inleiding
De Meester schrijft het schema van de der-Gruppe op het bord. Hij legt uit dat er voorzetsels zijn die de 3e naamval krijgen. Hij schrijft vijf van die voorzetsels op het bord: mit, nach, bei, von, aus. Vervolgens legt de meester uit dat de lidwoorden na zo‘n voorzetsel veranderen: ‘das Haus’ wordt bijvoorbeeld ‘dem Haus’.
Hij geeft een voorbeeldzin: “Ich gehe aus dem Haus.”, zegt hij. De leerlingen luisteren aandachtig en nemen het schema over in hun schrift. Bijzonder ijverige leerlingen zie je zelfs dingen met kleur potloden markeren. Vervolgens maakt de meester een toetsje met zijn klas: “Als je dus het woord ‘Schule’ hebt, en je wilt zeggen ‘Ik kom uit de school.’, wat moet je dan eerst weten?” — “Of ‘Schule’ een der-, die- of das-woord is.” — “Heel goed! En? Wat voor een woord is ‘Schule’?” — “Die”, schreeuwen de leerlingen. — “En hoe moet het dan heten? Maar deze keer vingers opsteken, alstublieft! ‘Ich komme aus . . . ’?” Een aantal leerlingen steekt hun vingers omhoog, de meester geeft een meisje de beurt. “Der Schule”, fluistert het meisje. “Uitstekend!”, zegt de meester en is blij, want de leerlingen hebben het begrepen.
Samenvatting van de hoofdstukken
I Motivatie & inleiding: Introduceert de aanleiding voor het onderzoek naar de effectiviteit van grammaticaonderwijs bij leerlingen Duits op basis van eigen leservaringen.
II Theoretische onderbouwing: Biedt een kader op basis van het Europees Referentiekader (ERK), input-theorie en modellen voor taalverwerving en beheersingsniveaus.
III Analyse: Behandelt de werkwijze, kwantitatieve gegevens over grammatica-oefeningen en een kwalitatieve diepteanalyse van de leergangen op basis van de onderzoekscriteria.
IV Samenvatting & Conclusies: Vat de resultaten samen en concludeert in hoeverre het aangeboden grammaticaonderwijs bijdraagt aan de beoogde leerdoelen.
Sleutelwoorden
Grammaticaonderwijs, ERK, taalverwerving, input, beheersingsniveaus, leergangen, interactieve vaardigheden, productieve vaardigheden, didactiek, deductief, inductief, taaloefeningen, vreemdetalenonderwijs, communicatieve aanpak, taalgebruik.
Veelgestelde vragen
Wat is de algemene insteek van dit onderzoek?
Het onderzoek richt zich op de vraag of het huidige grammaticaonderwijs in Duitse leergangen voor beginners (A1/A2) daadwerkelijk effectief is voor het bereiken van communicatieve ERK-doelen.
Wat zijn de belangrijkste thema's die worden geanalyseerd?
De focus ligt op de koppeling tussen grammatica en ERK-doelen, de rol van levensechte input, de wijze van instructie (inductief/deductief), en het beheersingsniveau van oefeningen.
Wat is de primaire hoofdvraag van het onderzoek?
De hoofdvraag is: "Draagt grammaticaonderwijs – zoals het in leergangen Duits op niveau A1/A2 wordt aangeboden – bij aan het bereiken van de aangegeven interactieve/productieve ERK-doelen?"
Welke wetenschappelijke methode is gebruikt?
Er is een instrumentarium ontwikkeld op basis van het ERK en didactische modellen zoals die van Westhoff en Kwakernaak om zowel kwantitatief als kwalitatief de leergangen te analyseren.
Wat wordt er precies in het hoofdgedeelte besproken?
Het hoofdgedeelte bevat de theoretische basis, de methodiek van de analyse, de kwantitatieve cijfers per leergang en een gedetailleerde kwalitatieve analyse op basis van specifieke onderzoekscriteria.
Welke trefwoorden zijn typerend voor deze publicatie?
Grammaticaonderwijs, ERK, taalverwerving, input, beheersingsniveaus, didactiek, communicatieve aanpak en leerganganalyse.
Hoe scoren 'Lagune' en 'Neue Kontakte' op het gebied van integratie?
Uit het onderzoek blijkt dat 'Lagune' een hogere mate van integratie tussen input en grammatica laat zien, terwijl 'Neue Kontakte' in veel gevallen een duidelijkere achterstand oploopt wat betreft de koppeling met ERK-doelen.
Wat concludeert de auteur over het nut van grammatica bij beginners?
De auteur concludeert dat grammatica een middel is, geen doel op zich, en dat de leergang 'Lagune' er beter in slaagt om grammatica betekenisvol te integreren, wat de taalverwerving ten goede komt vergeleken met de meer geïsoleerde aanpak in andere boeken.
- Arbeit zitieren
- Andrea Hahnfeld (Autor:in), 2013, Draagt Grammaticaonderwijs – zoals het in leergangen Duits op niveau A1/A2 wordt aangeboden – bij aan het bereiken van de aangegeven interactieve/productieve ERK-doelen?, München, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/271752
