Das Prognostizieren von Unternehmenskonkursen am Beispiel der multifaktoriellen Diskriminanzanalyse bei polnischen Bauunternehmen

Prognozowanie upadłości przedsiębiorstw


Swiss Diploma Thesis, 2010
56 Pages, Grade: 1

Excerpt

SPIS TREŚCI

Wstęp.

ROZDZIAŁ I. Pojęcia związane z upadłością. Upadłość w polskim systemie prawnym. Statystyki upadłościowe
I.1 Globalizacja a bankructwa
I.2 Upadłość a bankructwo - czynniki bankructw
I.2.1 Charakterystyka zmian w ustawodawstwie upadłościowym po roku
I.2.2 Skala upadłości w Polsce
I.2.3 Struktura upadłości w Polsce
I.3 Bankructwa a globalny kryzys finansowy
I.3.1 Cykl koniunkturalny a gospodarka polska
I.3.2 Mechanizmy kryzysu w odniesieniu do sektora nieruchomości w Polsce

ROZDZIAŁ II. Zasady przedsiębiorstw i proces prognozowania upadłości
II.1 Warunki uznania upadłości
II.1.1 Kryteria budowy efektywnego modelu predykcji upadłości
II.1.2 Dobór technik do budowy modeli prognozowania bankructw
II.2 Empiryczna weryfikacja wartości prognostycznej modeli dyskryminacyjnych dla wybranych przedsiębiorstw branży budowlanej
II.2.1 Analizowane modele
II.2.2 Wskazania modeli dla przedsiębiorstw upadłych w latach 2008-
II.2.3 Wskazania modeli dla przedsiębiorstw nieupadłych w latach 2008-

ROZDZIAŁ III. Wnioski z analizy adekwatności modeli do warunków polskiej branży budowlanej

III.1 Szczegółowa analiza modeli wyselekcjonowanych jako najefektywniejsze
III.2 Empiryczna analiza wskaźnikowa a modele dyskryminacyjne
III.3 Końcowe wnioski z analizy dyskryminacyjnej

Zakończenie

BIBLIOGRAFIA

Spis tabel

Spis rysunków

Spis schematów

WSTĘP

Przedsiębiorstwo jako takie jest niczym innym jak tworem ekonomiczno-prawnym, podlegającym regulacjom z zewnątrz. Jest mechanizmem wymyślonym przez człowieka; stanowi wynik dążenia do zaspokojenia przez niego jego życiowych potrzeb - potrzeby bezpieczeństwa finansowego, potrzeby twórczej realizacji pomysłów i potrzeby posiadania stałego zajęcia. Poprzez pracę człowiek zapewnia byt sobie i innym.

Dobrze dzieje się, jeśli przedsiębiorstwo utrzymuje działalność na rynku. Dokonuje się to poprzez jego rozwój, który z kolei stanowi wypadkową m.in. takich czynników jak: posiadane aktywa, renoma firmy, rynki zbytu, sieć kontaktów handlowych, umiejętności i kwalifikacje pracowników. W procesie prowadzenia przedsiębiorstwa kluczową sprawą jest sprawna koordynacja poszczególnych jego komórek, ale przede wszystkim - zdolność kierownictwa do podejmowania optymalnych decyzji. Z praktyki wiadomo, że wszelkie niedopatrzenia czy przeszacowania ze strony kadry zarządzającej prędzej czy później ujawnią się i w najgorszym razie doprowadzą do bankructwa. Sprawą najwyższej wagi jest zatem bieżące orientowanie się kierownictwa co do sytuacji przedsiębiorstwa. Taką orientację zapewniają modele prognozujące upadłość.

Praca niniejsza składa się z dwóch zasadniczych części: 1) części teoretycznej i 2) części praktycznej. Pierwszą z nich (rozdział I) poświęcono omówieniu najistotniejszych czynników doprowadzających do bankructwa, dalej - zakres jego implikacji dla przedsiębiorstwa i jego otoczenia. Część tą kończy krótka charakterystyka i przegląd metod służących prognozie upadłości. Natomiast w drugiej części (rozdziały II i III) przedstawiona zostaje metoda modeli dyskryminacyjnych - na konkretnych przykładach 10 przedsiębiorstw z branży budowlanej, podzielonych na odpowiednie kategorie, badana jest praktyczna przydatność 25 modeli dyskryminacyjnych opracowanych w ostatnich latach dla gospodarki polskiej. Zaraz po klasycznej analizie wskaźnikowej, metoda modeli dyskryminacyjnych jest jedną z łatwiejszych do zastosowania i dość często stosowaną w praktyce. Celem badań jest stwierdzenie, czy tego typu analiza, pomimo swojej prostoty, może dla konkretnej branży - w tym wypadku budowlanej - mieć zadowalającą wartość poznawczą.

ROZDZIAŁ I. Pojęcia związane z upadłością. Upadłość w polskim systemie prawnym. Statystyki upadłościowe

I.1 Globalizacja a bankructwa

Bankructwo przedsiębiorstwa jest jednym z możliwych etapów jego życia. Są nim zagrożone wszystkie przedsiębiorstwa, bez względu na rynki, na których działają czy też ich wielkość. Zdarza się bowiem, że firmy zajmujące pozycje liderów w swoich branżach nie przyjmują do wiadomości możliwości upadku, wskutek czego nie są na taką ewentualność przygotowane i tym dotkliwsza jest gospodarcza porażka - ogłoszenie upadłości.

Czynnikiem wzmagającym ogólną liczbę bankructw jest obecnie postępująca globalizacja. Gospodarka światowa doznaje głębokich przemian gospodarczych, społecznych i technologicznych. Podmioty gospodarcze są od siebie coraz bardziej uzależnione - i coraz mniejsze znaczenie mają bariery w postaci granic państwowych, odmiennych kodeksów prawnych i walut. Bankructwa podmiotów gospodarczych są nieuchronne. Jeśli by odnieść naukę o gospodarce do świata przyrody - można zauważyć, że plajtujące przedsiębiorstwa stanowią niejako ofiarę tzw. „selekcji naturalnej”. Jako jednostki nieprzystosowane do istnienia w warunkach gospodarek wolnorynkowych, muszą zniknąć.

I.2 Upadłość a bankructwo - czynniki bankructw

W literaturze przedmiotu wskazuje się na konieczność rozróżnienia między pojęciami „upadłość” i „bankructwo” - to pierwsze jest terminem prawnym, zaś „bankructwo” należy do systemu pojęć ekonomii. O utożsamianiu jednego z drugim można mówić jedynie w przypadku upadłości zawinionej przez błędne decyzje administracyjne wewnątrz organizacji. Jeśli upadłość spowodowana zostaje zaistnieniem czynnika zewnętrznego, np. oszustwem przez partnera handlowego, to nie sposób traktować jej jako bankructwo w sensie ekonomicznym.1 Z ekonomicznego punktu widzenia, bankrutem jest przedsiębiorstwo, które nie jest zdolne do terminowego regulowania swoich zobowiązań, przy czym wartość jego majątku nie wystarcza na ich pokrycie. Na podobnym stanowisku stoi A. Hołda, który twierdzi, że „pojęcie bankructwa nie istnieje w polskim systemie prawnym, a jest jedynie zwyczajowo wykorzystywane do nazywania zjawisk kryzysowych mogących prowadzić do zaprzestania działalności przez jednostkę gospodarczą; […] w konsekwencji w aktualnym stanie prawnym upadłość jest pojęciem normatywnym, a bankructwo - pozaprawnym”.2

Z obecnie obowiązujących przepisów3 wynika, że upadłości nie mogą ogłosić tylko te instytucje i osoby fizyczne, których działalność reguluje prawo publiczne, a więc m.in. Skarb Państwa, jednostki samorządów terytorialnych, uczelnie, podmioty utworzone w wyniku obowiązku ustawowego i rolnicy.

W niniejszej pracy, w rozdziale II i III, dla uproszczenia i w celu zwiększenia przejrzystości, pojęcie „bankructwo” zostało zastosowane jako synonim „zejścia z rynku”. Lista przyczyn bankructw jest długa i podjęte mogą być jedynie kroki zmierzające ku zamknięciu poszczególnych możliwych czynników w określone kategorie.

Do czynników zewnętrznych zalicza się np. recesję. Wpływa ona m.in. na zmianę warunków spłacania kredytów (rośnie ryzyko kursowe kredytów zaciągniętych w walutach obcych, wzrasta stopa procentowa w gospodarce) i obniżenie rentowności polskich firm w okresie relatywnie silnej złotówki. Warto nadmienić, iż swój udział w zejściu z rynku pewnej grupy przedsiębiorstw mają procedery przestępcze, których celem jest wyprowadzenie środków z przedsiębiorstwa - fałszerstwa, kreatywna (w negatywnym sensie) rachunkowość, przywłaszczenia, korupcja czy upadłość pozorna (przedwczesne ogłoszenia upadłości).

Szczególna uwaga należy się grupie „inne czynniki” zaznaczonej na poniższym schemacie. Celem wzmocnienia kontroli nad przedsiębiorstwem przez państwo, chociażby dla celów fiskalnych - np. uniknięcia sytuacji, w której część przedsiębiorców uchyla się od płacenia podatku - ustala się przepisy dotyczące sposobu prowadzenia księgowości i standardy sprawozdań finansowych.4 Współpraca między przedsiębiorstwem a władzami administracyjnymi może polegać m.in. na wyznaczaniu przez to drugie tzw. Specjalnych Stref Ekonomicznych - obszarów, w których możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej na warunkach preferencyjnych, które sprowadzają się do zwolnień z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). W chwili obecnej, takich stref jest 14 i mogą one istnieć do 2020 roku.

Schemat I.1 Czynniki wpływające na symptomy bankructwa oraz określające wiarygodność prognozy upadłości.

illustration not visible in this excerpt

I.2.1 Charakterystyka zmian w ustawodawstwie upadłościowym po roku 2002

Z dniem 1.10.2003 r. weszła w życie ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze. Powstała ona z myślą o unowocześnieniu starych przepisów pod kątem członkostwa Polski w UE. Jednym z przyczynków do aktualizacji prawa w zakresie upadłości było rozporządzenie Rady Unii Europejskiej regulujące kwestie rozpoczynania postępowań wobec przedsiębiorstw międzynarodowych w obrębie Wspólnoty. Jednak każde państwo członkowskie w dalszym ciągu dysponuje własnym prawodawstwem.5 Prawo to stworzone jest w duchu ogólnoświatowego trendu polegającego na tym, aby dawać możliwość działań naprawczych firmom, które znalazły się na krawędzi bankructwa. Jest to nowość, biorąc pod uwagę fakt, że w ustawodawstwie wcześniejszym kierowano się ideą oczyszczania rynków z nieefektywnych firm na zasadzie selekcji naturalnej. Celami nowych regulacji upadłościowych i naprawczych są:

1) Umożliwienie restrukturyzacji przedsiębiorstwom, których trudności są przejściowe (korzystniejsze z makroekonomicznego punktu widzenia byłoby utrzymanie tych podmiotów, np. celem zapobieżenia destabilizacji poszczególnych rynków towarów czy usług).
2) Sprzyjanie szybkiej eliminacji z rynku jednostek nieefektywnych i nienaprawialnych (aktywa takich przedsiębiorstw byłyby warte więcej, jeśli podlegałyby rozparcelowaniu pomiędzy inne podmioty, które byłyby w stanie zrobić z nich użytek przynoszący większy dochód).

Kolejną inspiracją przy tworzeniu nowego Prawa Upadłościowego i Naprawczego była prewencja przed fałszywymi - manipulowanymi i celowymi - bankructwami przedsiębiorstw, zwłaszcza rozbudowanych, składających się ze spółek-matek i spółek-córek. Oszustwa skutkujące ogłoszeniem bankructwa przejawiają się w umyślnym wyzbywaniu się majątku przez przedsiębiorstwo i nieadekwatnymi do warunków rynkowych transakcjami pomiędzy sprzymierzonymi w procederze podmiotami (sprzedaże bądź kupna składników majątku po zaniżonych lub zawyżonych cenach).6

Przy nowelizacji ustawy zwrócono też uwagę na makroekonomiczny i społeczny aspekt upadłości. Zejście przedsiębiorstw z rynku oznacza zwolnienia. Pozbawieni pracy przynajmniej tymczasowo muszą zasilić szeregi bezrobotnych i ograniczają wydatki. W skali gospodarki, większa liczba bankructw oznacza spadek konsumpcji. Reakcją dostosowawczą przedsiębiorstw do nowej równowagi na rynku dóbr i pieniądza jest zmniejszenie produkcji. Mechanizm ten może okazać się więc błędnym kołem.

Niektóre przepisy polskiej ustawy o upadłości weszły w życie dopiero z dniem przystąpienia Polski do UE. Prawo to było później modyfikowane - wchodziły w życie ustawy o zmianach w tej ustawie (kolejno: 14.3.2006 r., 5.08.2006 r., 2.05.2009 r.). Ważniejszymi skutkami tych modyfikacji są m.in.: zmiana definicji „niewypłacalności”, zaistnienie pojęcia „zdolność upadłościowa”, zmiany podstaw ogłoszenia upadłości, modyfikacja przepisów o zabezpieczeniu majątku dłużnika, regulacje odnośnie sposobu zaspokojenia wierzytelności przy użyciu prawa własności, uaktualnienia w sprawie wykonywania zarządu masą upadłości przy upadłości układowej, zmiany zasad i trybu zawierania samego układu, czy też pojawienie się możliwości zainicjowania postępowania naprawczego przez dłużnika, który jest na dany moment niewypłacalny.

Schemat I.2 Podział postępowań upadłościowo-naprawczych według nowej ustawy o prawie upadłościowym i naprawczym.

illustration not visible in this excerpt

Źródło: K. Bauer (2009), dz. cyt., s.24.

Postępowanie upadłościowe zmierzające do likwidacji majątku niewypłacalnego dłużnika skutkuje zaniechaniem działalności firmy - w przeciwieństwie do postępowania układowego, konsekwencją którego dana jednostka gospodarcza nadal pozostaje aktywna. Nowością wprowadzoną w roku 2003 jest tzw. układ likwidacyjny. Stanowi on syntezę postępowań likwidacyjnego i układowego. Polega on na tym, że to wierzyciele decydują o warunkach likwidacji majątku dłużnika.7

Przedsiębiorstwo wciąż zdolne do spłacania długów, ale zagrożone bankructwem w niedalekiej przyszłości, może wszcząć wobec siebie samego postępowanie naprawcze. Ten wariant daje wymierne korzyści. Postępowanie to nie jest tak skomplikowane jak w przypadku np. upadłości likwidacyjnej. Ustanawiany jest nadzorca sądowy, zawieszane są spłaty zobowiązań pieniężnych i odsetek, wstrzymane zostają automatycznie wszystkie pozostałe postępowania egzekucyjne oraz zabezpieczające.8

I.2.2 Skala upadłości w Polsce

Zakres upadłości i układów przedsiębiorstw w Polsce, w latach 1990 - 2002, tj. w okresie, w którym obowiązywało stare prawo upadłościowe i naprawcze, przedstawia się następująco:

Rysunek 1. Zakres upadłości i układów przedsiębiorstw w Polsce w latach 1990 - 2002

illustration not visible in this excerpt

Źródło: A. Hołda (2006), dz. cyt., s.87.

Pierwsza fala bankructw miała lokalne maksimum w roku 1993. Następnie, w roku 1997, wystąpiło minimum, a od roku następnego, zarówno liczba wniosków o upadłość, jak i wyroków w tej kwestii, systematycznie wzrastała. Rozbieżność między liczbą rozstrzygnięć w postępowaniach upadłościowych i układowych a liczbą wniosków w danych latach daje się wytłumaczyć tym, że jedynie część podań udawało się rozpatrzyć w ciągu konkretnych 12 miesięcy, natomiast pozostałe orzeczenia były przesuwane na lata następne. Fakt ten obrazujeniedostosowanie systemu działania sądownictwa polskiego do realiów gospodarczych w przedziale lat 1993-2002.

Zmiany omawianej ustawy osiągnięte w wyniku m.in. analiz makroekonomicznych i konsultacji społecznych zaowocowały dobitnym, systematycznym spadkiem liczby przedsiębiorstw uznawanych za upadłe po roku 2002. Lata 2004-2007 to okres nadzwyczaj szybkiego wzrostu polskiej gospodarki, odtąd już elementu gospodarki UE. Natomiast rok 2009 upłynął pod znakiem globalnego kryzysu finansowego. Niemniej jednak liczba upadłości nie przekroczyła tej za rok 2005.

Rysunek 2. Zakres upadłości przedsiębiorstw w Polsce w latach 2003 - 2009.

illustration not visible in this excerpt

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Coface Poland. Zob. B. Padzik, Raport Coface nt. upadłości w Polsce w całym 2009 r., W Internecie: http://www.coface.pl/CofacePortal/ShowBinary/BEA%20Repository/PL/pl_PL/documents/Rapor t_Coface_upadlosci_caly_2009, (18.08.2010 r.).

I.2.3 Struktura upadłości w Polsce

Niezależnie od formy prawnej, wszystkie przedsiębiorstwa narażone są na upadłość. Zbiorowość podmiotów gospodarczych najbardziej narażonych na bankructwo stanowią w Polsce spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z zamieszczonej poniżej tabeli wynika, że spółki takie stanowiły w latach 2006-2009 średnio 65,5% upadłych przedsiębiorstw. Miejsce tuż za nimi zajmują przedsiębiorcy indywidualni - osoby fizyczne (do 20% ogółu bankrutów). Natomiast w omawianym wyżej okresie zbankrutowały średnio 3 spośród 100 spółek partnerskich oraz taki sam odsetek spółek Skarbu Państwa. Wysoki wskaźnik dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wynika najprawdopodobniej z tego, że relatywnie łatwo jest przeprowadzić postępowanie sądowe względem spółki prawa handlowego, która legitymuje się zadeklarowanym kapitałem, której majątek jest dokładnie określony oraz oddzielony od własności prywatnej właścicieli spółki. Nierzadko jest to także tani i komfortowy sposób na wyjście z przedsięwzięć nielukratywnych.

Tabela 1. Struktura upadających przedsiębiorstw w Polsce - podział ze względu na formę prawną.

illustration not visible in this excerpt

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Coface Poland i Euler Hermes Polska.9,10,11,12,13,14

I.3 Bankructwa a globalny kryzys finansowy

I.3.1 Cykl koniunkturalny a gospodarka polska

Rok 2007 uważany jest przez ekonomistów za ostatni rok dobrej passy w polskim handlu. Koszty pracy rosły - producentom dała się we znaki postępująca od 2004r. emigracja zarobkowa Polaków. W 2008 r. nastąpiło spowolnienie tempa wzrostu polskiej gospodarki. Tempo wzrostu PKB dla roku 2007 wyniosło 6,7%, dla 2008: 4,9 %, dla 2009: 1,7%.15,16,17

Kryzys kredytowy jest tożsamy z gwałtownym wzrostem liczby upadłości. Symptomem zjawiska niewypłacalności okazała się w początkach roku 2008 liczba zgłoszonych do windykacji należności przeterminowanych. Wzrost liczby zleceń zanotowały również przedsiębiorstwa factoringowe, którym firmy odsprzedawały swoje należności.

Branża budowlana ma największe przeterminowania płatności nawet w czasach dobrej koniunktury. Jest to m.in. wynik wielu etapów i długości procesu inwestycyjnego. Od połowy roku 2008, w branżach związanych z budownictwem (sprzedaż hurtowa materiałów budowlanych, produkcja przemysłu metalurgicznego - m.in. stal zbrojeniowa, przemysł meblarski, chemiczny - np. dywany, wykładziny, produkcja cementu i maszyn budowlanych, usługi remontowo-wykończeniowe, usługi robót ziemnych, przetwórstwo drewna) systematycznie pogarszała się dyscyplina płatnicza przedsiębiorstw - wydłużano okres spłat należności. Specyfika działalności w branży budowlanej wiąże się z koniecznością akceptacji względnie długich, w odniesieniu do standardów w innych branżach, terminów płatności. W pierwszej połowie 2009 r. masowo pojawiały się tzw. trudne długi, tj. takie, których okres spłaty przekraczał 120 dni. Sytuacja ta uzewnętrzniała się w wysokich wartościach wskaźników rotacji zobowiązań i należności. Pod koniec roku 2009, uśrednione opóźnienie płatności na rzecz dostawców materiałów budowlanych wahało się w przedziale od 6 do 8 tygodni, a na bieżąco regulowane było do 60% wartości zobowiązań.18

I.3.2 Mechanizmy kryzysu w odniesieniu do sektora nieruchomości w Polsce

Sektor nieruchomości dzieli się na rynek budowlany i rynek nieruchomości. Wartość nieruchomości i jej dochodowość, wyznaczane na rynku nieruchomości, stanowią podstawę określenia wartości gruntu oraz opłacalności działań na rynku budowlanym.19 Średni udział rynku budowlanego w całości PKB w latach 2005-2007 wyniósł 5,4%.20 Na rynku tym wyróżnia się zasadniczo następujące podgałęzie działalności:21

- usługi inżynierskie i architektoniczne,
- produkcję i handel materiałami budowlanymi,
- roboty podziemne i naziemne (wznoszenie nieruchomości, gipsownictwo, dekarstwo),
- budownictwo montażowe (konstrukcje stalowe, wykończenia robót),
- budowlane usługi poboczne (usługi hydrauliczne, malarskie, stolarskie, ogrzewnicze, transport materiałów budowlanych, instalacje elektryczne).

W latach 2005-2007 budownictwo korzystało z utrzymującej się korzystnej koniunktury w kraju. Jednak w zderzeniu ze skutkami kryzysu światowego, sprowadzonymi przede wszystkim przez kontakty handlowe polskich przedsiębiorstw z nieodpornymi na szoki gospodarcze firmami niemieckimi, okazało się ono wyjątkowo wrażliwe. Kanały, jakimi rozprzestrzeniają się w Europie perturbacje między przedsiębiorstwami, to stosunki importowo-eksportowe i właścicielsko-kapitałowe. Międzynarodowe koncerny są jako pierwsze dotykane upadłością trans-graniczną, gdyż bankructwa za granicą mogą oznaczać likwidację oddziałów krajowych. Niemniej jednak zewnętrzne szoki niosą największe zagrożenie małym i średnim przedsiębiorstwom, które w Polsce tworzą ponad 95% populacji firm sektora budowlanego.22

Ogólnogospodarczy cykl koniunkturalny oddziałuje również na zjawiska zachodzące na rynku nieruchomości, chociaż zmiany te mogą:23

- ujawniać się dopiero z pewnym opóźnieniem,
- zależeć od czynników wynikających z samych właściwości nieruchomości, tj. stałości w miejscu, kapitałochłonności i długowieczności,
- zależeć od specyfiki rynku nieruchomości, tzn. małej elastyczności cenowej popytu i podaży oraz wysokiego poziomu niedoskonałości rynku. Firmy budowlane to w większości przedsiębiorstwa lokalne, rozmieszczone nierównomiernie w całym kraju i lokujące swoją działalność najczęściej w pobliżu miast i aglomeracji, co pozwala im odpowiadać na zapotrzebowanie zgłaszane ze strony miejscowych deweloperów i klientów prywatnych.

Zjawiskami mającymi miejsce w warunkach kryzysu na rynku nieruchomości są m.in.:24

1) zmniejszenie popytu na powierzchnię (grunty, powierzchnię użytkową), będące reakcją dostosowawczą potencjalnych właścicieli nieruchomości i najemców. Z powodu długookresowych umów najmu, popyt maleje w tempie wolniejszym niż to ma miejsce w przypadku zmian w otoczeniu gospodarczym. Dalszymi konsekwencjami spadku tego popytu są: spadek stawek czynszowych i tym samym obniżenie się poziomu dochodowości nieruchomości, nierzadko - opóźnienia sprzedaży domów.
2) zmiany kapitałowej wartości nieruchomości w bilansach spółek - niższa wartość nieruchomości może zniechęcić spółki w nie inwestujące do nabywania kolejnych aktywów tego rodzaju. Ponadto, obniżenie się wartości nieruchomości w stosunku do całości portfela aktywów przedsiębiorstwa może zmniejszyć jego zdolność kredytową.
3) odpływ kapitału z rynku nieruchomości - niepodejmowanie działań deweloperskich w oczekiwaniu ożywienia gospodarki i względny wzrost atrakcyjności innych rodzajów inwestycji (np. inwestycje w lokaty bankowe, surowce, kruszce itp.).

Poszczególne segmenty rynku nieruchomości różnie reagują na fluktuacje w gospodarce. Rynek nieruchomości biurowych i przemysłowych jest bardziej podatny na zmiany koniunkturalne i wpływ długości realizacji procesu budowlanego niż rynek nieruchomości mieszkaniowych. Ten ostatni stabilizowany jest przez takie czynniki jak: zakres interwencjonizmu państwowego na tym rynku, czynniki demograficzne i dochód na zatrudnionego.25 Poniższy schemat może być pomocny w wyjaśnieniu procesów zachodzących w branży na przestrzeni ubiegłych lat.

Schemat I.3 Czynniki egzo- i endogeniczne dla polskiego budownictwa oraz ich konsekwencje. Lata 2006-2010

illustration not visible in this excerpt

Źródło: opracowanie własne.

ROZDZIAŁ II. Zasady i proces prognozowania upadłości przedsiębiorstw

II.1 Warunki uznania upadłości

Przedsiębiorstwo może zostać uznane za bankruta według różnych kryteriów. Za wyróżnik przyjmowany może być moment ogłoszenia upadłości przez sąd, moment złożenia wniosku o upadłość lub samo wszczęcie postępowania układowego. Firmy podlegające ocenie ratingowej, np. przez agencję ratingową Moody’s, klasyfikowane są jako upadłe na podstawie zawartych ugód z kontrahentami, zaistnienia odroczeń terminów spłat kredytów bądź wystąpienia zakwestionowań czeków wystawionych przez te przedsiębiorstwa. Za jednostki chylące się ku upadkowi uznawane bywają również te, którym na bazie standardowych analiz wystawiono niskie ratingi. W niniejszej pracy, celem zachowania przejrzystości analiz, uznawane są za upadłe te przedsiębiorstwa, o których bankructwie zadecydował sąd.

II.1.1 Kryteria budowy efektywnego modelu predykcji upadłości

Modele zbudowane na bazie wyselekcjonowanej grupy jednostek (tzw. grupy uczącej) charakteryzują się określoną trafnością. Za miarę dopasowania modelu do rzeczywistości uznaje się powszechnie współczynnik determinacji R-kwadrat. Im bliższy jest on jedności, tym wierniej odzwierciedla rzeczywistość. Modele opierające się na wynikach przedsiębiorstw pochodzących z różnych branż, a zastosowane do firm z jednej konkretnej branży nie dają tak dokładnych rezultatów jak modele budowane na grupie z jednej branży, których wskazania cechują się przeciętnie niższą liczbą błędów I-go i II-go rodzaju, czyli błędnych zakwalifikowań. Oprócz powyższego, próba powinna być w miarę możliwości niejednorodna, a poszczególne firmy - klasyfikowane według przedziałów wartości przychodów ze sprzedaży lub sumy bilansowej, względnie liczby zatrudnianych osób.26

[...]


1 Zob. E. Mączyńska, Bankructwa - globalny efekt domina [w:] praca zbiorowa pod red. I. Lichniak, Wyzwania ekonomiczne w warunkach kryzysu - wybrane zagadnienia, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie - Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2009, s.131.

2 A. Hołda, Zasada kontynuacji działalności i prognozowanie upadłości w polskich realiach gospodarczych, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2006, s.86-92.

3 Zob. Art. 6, Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze z dnia 28 lutego 2003 r., DzU z 2009 r. nr 175, poz. 1361 z późn. zm., w Internecie: http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20030600535&type=3 (12.08.2010 r.).

4 Zob. Ustawa o Rachunkowości z dnia 29 września 1994 r., DzU z 1994 r., Nr 121, poz 591 z późn. zm.

5 Rozporządzenie Rady Europejskiej (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego z dnia 29 maja 2000 r., s.3-4, w Internecie: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=DD:19:01:32000R1346:PL:PDF (12.08.2010r.)

6 Zob. K. Bauer, Zarządzanie informacjami w procesie upadłościowo - naprawczym przedsiębiorstw, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009, s.23-29.

7 Zob. Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze, dz. cyt., Art. 271.

8 Zob. T. Hutor, Nowe Prawo upadłościowe i naprawcze. Poradnik praktyczny dla dłużników z wzorami pism procesowych, Wydawnictwo ODDK, Gdańsk 2004, s.11.

9 Dane za rok 2004. Zob. Informacja prasowa Euler Hermes Polska z 8. listopada 2004 r., Liczba bankructw w Polsce maleje, w Internecie: http://prnews.pl/ubezpieczenia/po-dwoch-latach-tendencji-spadkowej-w-2005-roku- liczba-bankructw-na-swiecie-wzrosnie-29348.html, (18.08.2010 r.).

10 Zob. Euler Hermes Polska, Raport nt. upadłości w 2005, w Internecie: http://www.coface.pl/CofacePortal/ShowBinary/BEA%20Repository/PL/pl_PL/documents/d_1161782208.pdf, (18.08.2010 r.).

11 Dane za rok 2006, Zob. Coface Poland, Raport Coface nt. upadłości firm w Polsce w 2006 r. , w Internecie: http://www.coface.pl/CofacePortal/ShowBinary/BEA%20Repository/PL/pl_PL/documents/d_1169468422.pdf, (18.08.2010 r.).

12 Zob. Coface Poland, Upadłości firm w 2007, w Internecie: http://www.coface.pl/CofacePortal/ShowBinary/BEA%20Repository/PL/pl_PL/documents/20080107_Inf_pras_ Upadlosci_%202007, (18.08.2010 r.).

13 Zob. Raport Coface nt. upadłości firm w Polsce. Pełne i wiarygodne dane za cały 2008 rok, w Internecie: http://www.coface.pl/CofacePortal/ShowBinary/BEA%20Repository/PL/pl_PL/documents/20090112_Inf_Pras_ upadlosci_caly_2008, (18.08.2010 r.).

14 Zob. Coface Poland, Upadłości firm w 2009, w Internecie: http://www.coface.pl/CofacePortal/ShowBinary/BEA%20Repository/PL/pl_PL/documents/Raport_Coface_upad losci_caly_2009, (18.08.2010 r.).

15 Zob. PAP, GUS: PKB w 2007 r. wzrósł o 6,7%, w Internecie: http://www.wprost.pl/ar/140020/GUS-PKB-w- 2007-r-wzrosl-o-67-proc/, (12.08.2010 r.).

16 Zob. PAP, Wzrost PKB zrewidowany do 4,9%, w Internecie: http://www.wprost.pl/ar/159311/Wzrost-PKB-w- 2008-r-zrewidowany-do-49-proc/, (12.08.2010 r.).

17 Zob. PAP, GUS: PKB wzrósł w 2009 r. bardziej niż się spodziewano, w Internecie: http://finanse.wp.pl/kat,102634,title,GUS-PKB-wzrosl-w-2009-r-bardziej-niz-sie- spodziewano,wid,11900696,wiadomosc.html, (12.08.2010 r.).

18 Marek Chądzyński, Należne pieniądze najpóźniej trafiają do firm budowlanych, w Internecie: http://forsal.pl/artykuly/397128,nalezne_pieniadze_najpozniej_trafiaja_do_firm_budowlanych.html, (12.08.2010 r.).

19 Por. E. Kucharska-Stasiak, Nieruchomość w gospodarce rynkowej, Wyd. PWN, Warszawa 2006, s. 41.

20 Obliczenia własne na podstawie: GUS, Udział budownictwa w tworzeniu PKB na tle poszczególnych sektorów gospodarki, w Internecie: http://www.budnet.pl/Udzial_budownictwa_w_tworzeniu_PKB_na_tle_poszczegolnych_sektorow_gosp,badania _i_raporty,a=1105.html, (12.08.2010 r.).

21 Por. C. Keidel, Entwicklung und Gestaltung eines Unternehmenscontrolling in mittelständischen Bauunternehmen, Wyd. GWV Fachverlage GmbH, Wiesbaden 2009, s. 9.

22 Zob. relacja S. Prośniewskiej, Dyrektor Działu Projektów Własnych, ASM Centrum Badań i Analiz Rynku Sp. z o.o., Porozmawiajmy o kondycji branży - Monitoring Rynku Budowlanego 2009. W Internecie: http://budowa.com.pl/Konferencje-i-szkolenia/Porozmawiajmy-o-kondycji-bran%C5%BCy-Monitoring-Rynku- Budowlanego-2009-14054.html, (12.08.2010 r.).

23 Por. E. Kucharska-Stasiak, Nieruchomość w gospodarce rynkowej, Wyd. PWN, Warszawa 2006, s. 96.

24 Por. Tamże, s. 98-99.

25 Tamże, s. 109.

26 Zob. B. Prusak, Budowa i ocena modeli prognozowania zagrożenia finansowego przedsiębiorstw [w:] praca zbiorowa pod red.: E. Mączyńska, K. Kuciński, Zagrożenie upadłością, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie - Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2005, s.8-35 i s.109.

Excerpt out of 56 pages

Details

Title
Das Prognostizieren von Unternehmenskonkursen am Beispiel der multifaktoriellen Diskriminanzanalyse bei polnischen Bauunternehmen
Subtitle
Prognozowanie upadłości przedsiębiorstw
Grade
1
Author
Year
2010
Pages
56
Catalog Number
V282408
ISBN (eBook)
9783656818427
ISBN (Book)
9783656818434
File size
932 KB
Language
Polish
Notes
Umfang: 57 DIN-A4-Seiten
Tags
Insolvenz, Konkurs, Bankrott, Diskriminanz, multifaktoriell, Analyse, Bauunternehmen, Bau, Polnisch, Polen
Quote paper
Master of Arts Piotr Szczepaniak (Author), 2010, Das Prognostizieren von Unternehmenskonkursen am Beispiel der multifaktoriellen Diskriminanzanalyse bei polnischen Bauunternehmen, Munich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/282408

Comments

  • No comments yet.
Read the ebook
Title: Das Prognostizieren von Unternehmenskonkursen am Beispiel der multifaktoriellen Diskriminanzanalyse bei polnischen Bauunternehmen


Upload papers

Your term paper / thesis:

- Publication as eBook and book
- High royalties for the sales
- Completely free - with ISBN
- It only takes five minutes
- Every paper finds readers

Publish now - it's free