Η παρούσα εργασία έχει ως κεντρικό θέμα μελέτης της το έργο του Gian Lorenzo Bernini, την Έκσταση της Αγίας Θηρεσίας, το οποίο κατασκευάζεται στο παρεκκλήσιο Κορνάρο στη Ρώμη περί τα μέσα του 17ου αι., κατά τη διάρκεια δηλαδή της ώριμης περιόδου της εποχής που θα χαρακτηρισθεί από τους μεταγενέστερους με τον όρο «Μπαρόκ».
Πρόκειται για μια εποχή κατά την οποία η ρωμαιοκαθολική εκκλησία, παρά την οριστική επικράτηση του προτεσταντισμού, έχει καταφέρει να ανακόψει το ρεύμα αμφισβήτησής της προωθώντας τις αρχές της Αντιμεταρρύθμισης. Η θρησκευτική τέχνη, η οποία αποτελεί ένα είδος επίσημης προπαγάνδας της παπικής εξουσίας, προβάλλει τη δύναμη της εκκλησίας μέσω επιβλητικών μνημείων και άλλων έργων προκειμένου να πεισθεί ο θεατής για το κύρος και το μεγαλείο της.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ι ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ
ΙΙ Η ΕΚΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΗΡΕΣΙΑΣ
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
Στόχοι και Θεματολογία της Μελέτης
Η παρούσα εργασία θέτει ως κεντρικό άξονα τη διερεύνηση του γλυπτικού συμπλέγματος «Η Έκσταση της Αγίας Θηρεσίας» του Gian Lorenzo Bernini, αναλύοντας τη σημασία του έργου στο πλαίσιο της μπαρόκ τέχνης, της θρησκευτικής προπαγάνδας και της διακειμενικής προσέγγισης μεταξύ σωματικής έκστασης και θεϊκής ένωσης.
- Η καλλιτεχνική διαδρομή και η τεχνική μέθοδος του Gian Lorenzo Bernini.
- Η ανάλυση του παρεκκλησίου Κορνάρο ως οργανικό αρχιτεκτονικό σύνολο.
- Η θεολογική και φιλοσοφική ερμηνεία του διπτύχου «έρωτας και θάνατος».
- Η διασύνδεση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας με το χριστιανικό μυστικιστικό όραμα.
- Η πρόσληψη του έργου στην ιστορία της τέχνης και οι κριτικές αντιδράσεις ανά τους αιώνες.
Απόσπασμα από το Βιβλίο
Η ΕΚΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΗΡΕΣΙΑΣ
Η «Έκσταση της Αγίας Θηρεσίας» αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα έργα της εποχής του Μπαρόκ καθώς προβάλλεται στο έπακρον η αίσθηση της κίνησης και της έντασης και φυσικά κυριαρχεί το στοιχείο της θεατρικότητας.
Το σύμπλεγμα του αγγέλου και της Αγίας Θηρεσίας είναι τοποθετημένο στο εσωτερικό του παρεκκλησίου Κορνάρο που βρίσκεται στη βόρεια πτέρυγα του εγκάρσιου κλίτους της Santa Maria della Vittoria του τάγματος των Ανυπόδητων Καρμελιτών στη Ρώμη.
Το 1647 ο Καρδινάλιος Federico Cornaro αγοράζει τα δικαιώματα του παρεκκλησιού. Την ίδια χρονιά δίνει παραγγελία στον Bernini να σχεδιάσει το εσωτερικό του χώρου δημιουργώντας ένα μνημείο λατρείας προς τιμήν της Θηρεσίας η οποία είχε αγιοποιηθεί ήδη από το 1622. Όπως είδαμε, η παραγγελία αυτή έρχεται σε μια εποχή που ο Bernini είχε πέσει σε δυσμένεια και όμως αυτό το έργο θα τον επιβάλλει εκ νέου στο καλλιτεχνικό στερέωμα της Ρώμης μέχρι και το τέλος της ζωής του.
Οι εργασίες στο παρεκκλήσιο διαρκούν τέσσερα χρόνια, αν και οι πόρτες του ανοίγουν για το κοινό ήδη από το 1651. Αμέσως αναγνωρίζεται η αξία του Bernini καθώς αυτός είναι ο υπεύθυνος για το σύνολο των εργασιών στο εσωτερικό του χώρου. Όλοι οι ζωγράφοι, οι γλύπτες, οι ειδικοί στο κόψιμο και το γυάλισμα των μαρμάρων, οι τεχνίτες των διακοσμήσεων τελούν υπό τις προσταγές του.
Σύνοψη των Κυριότερων Κεφαλαίων
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Παρουσιάζεται το θέμα της μελέτης, ο ιστορικός ρόλος της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας κατά την Αντιμεταρρύθμιση και η καλλιτεχνική επιρροή του Μπαρόκ στη Ρώμη.
Ι ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ: Παρατίθεται η βιογραφία του Gian Lorenzo Bernini, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευσή του, τις σχέσεις του με τους Πάπες και την εξέλιξη της γλυπτικής του τεχνικής.
ΙΙ Η ΕΚΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΗΡΕΣΙΑΣ: Αναλύεται το εμβληματικό σύμπλεγμα στο παρεκκλήσιο Κορνάρο, συνδέοντας το γλυπτό με τις έννοιες του έρωτα, του θανάτου και της πνευματικότητας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Συνοψίζονται τα ευρήματα της έρευνας, επιβεβαιώνοντας ότι το έργο αποτελεί ένα σημείο καμπής που ενώνει το ανθρώπινο με το θείο.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Καταγράφονται οι πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για την τεκμηρίωση της ανάλυσης.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ: Περιλαμβάνονται η αυτοβιογραφική περιγραφή της Θηρεσίας και μια συλλογή ιστορικών κριτικών για το έργο.
Σημαντικές Λέξεις-Κλειδιά
Gian Lorenzo Bernini, Μπαρόκ, Έκσταση της Αγίας Θηρεσίας, παρεκκλήσιο Κορνάρο, γλυπτική, Αντιμεταρρύθμιση, έρωτας, θάνατος, μυστικισμός, θρησκευτική τέχνη, Ρώμη, σώμα, ψυχή, αληθοφάνεια, θεατρικότητα.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι πραγματεύεται αυτή η επιστημονική εργασία;
Η εργασία εξετάζει το γλυπτικό σύμπλεγμα «Η Έκσταση της Αγίας Θηρεσίας» του Bernini, αναλύοντας πώς ο καλλιτέχνης απέδωσε τη σύνδεση πνεύματος και σώματος κατά τη στιγμή της θεϊκής ένωσης.
Ποια είναι τα κύρια θεματικά πεδία;
Τα κεντρικά πεδία περιλαμβάνουν την ιστορία της τέχνης της περιόδου του Μπαρόκ, τη βιογραφία του καλλιτέχνη, τη συμβολική σημασία του χώρου του παρεκκλησίου και τη φιλοσοφική ανάλυση της έννοιας της έκστασης.
Ποιος είναι ο κύριος στόχος της έρευνας;
Στόχος είναι η πληρέστερη ερμηνεία του γλυπτού ως οργανικού συνόλου και η ανάδειξη της σημασίας του ως σημείο μετάβασης από τον υλικό κόσμο στο υπερφυσικό.
Ποιες επιστημονικές μέθοδοι χρησιμοποιούνται;
Η μελέτη χρησιμοποιεί τη μέθοδο της διακειμενικότητας, συνδυάζοντας την ανάλυση των αρχιτεκτονικών και γλυπτικών στοιχείων με αναφορές στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία και τη θεολογία.
Τι καλύπτει το κύριο μέρος της εργασίας;
Στο κύριο μέρος αναλύεται το ιστορικό της παραγγελίας, η τεχνική μέθοδος του Bernini και η εικονογραφική μοναδικότητα του συμπλέγματος Θηρεσίας-Αγγέλου.
Με ποιες έννοιες χαρακτηρίζεται η εργασία;
Χαρακτηρίζεται από έννοιες όπως η θρησκευτικότητα, η πνευματικότητα, η αισθησιακή απόδοση του θείου και η υπέρβαση των ανθρώπινων ορίων.
Πώς συνδέει ο Bernini τον έρωτα και τον θάνατο στο γλυπτό;
Ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί το γλυπτό για να δείξει ότι στην έκσταση, ο πόνος και η ηδονή ταυτίζονται, οδηγώντας την ψυχή στην ένωση με το αιώνιο φως.
Πώς επηρεάζει το παρεκκλήσιο Κορνάρο την αντίληψη του θεατή;
Το παρεκκλήσιο λειτουργεί ως σκηνικό χώρος που ωθεί τον θεατή να βιώσει τη στιγμή της έκστασης, καταργώντας τα όρια μεταξύ πραγματικού και φαντασιακού χώρου.
Γιατί θεωρείται καινοτόμος η απεικόνιση της Αγίας από τον Bernini;
Διότι απεικονίζει τη Θηρεσία σε κατάσταση απόλυτης παράδοσης, αιωρούμενη σε ένα σύννεφο, επιτρέποντας μια άμεση διαπροσωπική σχέση μεταξύ Αγίας και Αγγέλου.
Ποια η σημασία των σκελετών στο παρεκκλήσιο;
Οι σκελετοί προσδίδουν την αίσθηση του θανάτου που ξαφνιάζεται μπροστά στο θείο θαύμα, υπογραμμίζοντας τη μεταβατική φύση της ανθρώπινης ύπαρξης.
- Quote paper
- Eleni Krikona (Author), 2014, Analysis of "The Ecstasy of Saint Theresa" by Gian Lorenzo Bernini, Munich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/340061
