Der Einfluss von Anglizismen ist auch in der deutschen Sprache kein Novum. Ähnlich wie im Polnischen hängt dieser Einfluss einerseits mit der Vorreiterrolle von Amerika in vielen technischen und wissenschaftlichen Bereichen zusammen, andererseits hat sich Englisch im Laufe des letzten Jahrhunderts zur Lingua franca entwickelt.
Heute treten Anglizismen immer häufiger im normalen Sprachgebrauch auf, der in starkem Maße von den Medien beeinflusst wird.
Diese Diplomarbeit beschäftigt sich mit den Entwicklungen im Gebrauch von Anglizismen in der polnischen Sprache anhand der polnischen Frauenzeitschrift Twój Styl, die thematisch stark der deutschen Brigitte ähnelt, jedoch vom Niveau der Werbung sowie durch das hochwertige Papier eher mit den internationalen Modezeitschriften wie Vogue, Cosmopolitan oder Elle zu vergleichen ist.
Im theoretischen Teil werden die Grundlagen erarbeitet, anhand welcher im praktischen Teil eine Untersuchung der Anglizismen erfolgt. Zu diesen Grundlagen gehören Themen wie Neologismen, Tendenzen in der Wortbildung des Polnischen und Anglizismen. Das Thema englische Entlehnungen bildet den Kern der Arbeit, daher gehe ich genauer auf die Arten der Entlehnungen, auf die Adaption der Wörter im Polnisch sowie auf die wortbildende Tendenzen der Anglizismen ein.
Im praktischen Teil untersuche ich etwa 1300 Anglizismen, die ich aus den Ausgaben Juli bis Oktober der Jahre 1990, 1991, 2005 und 2006 entnommen habe. Die Wahl der Jahrgänge hängt mit der Entstehung der Zeitschrift im Jahre 1990 zusammen. In meiner Untersuchung möchte ich zunächst die Tendenzen und Entwicklungen der jeweiligen Jahrgänge anhand von Diagrammen aufzeigen, die auf die Kategorien Arten der Entlehnung, Wortart und semantisches Feld eingehen. Danach vergleiche ich die Ergebnisse der Jahre 1990 und 1991 wie auch 2005 und 2006 miteinander und stelle abschließend die 90er Jahre, die die Anfangsphase des Magazins markieren, den beiden letzten Jahren (2005/2006) gegenüber. Aus diesem Vergleich und dieser Gegenüberstellung erhoffe ich mir Erkenntnisse über die Veränderungen im Gebrauch von Anglizismen.
Auch wenn sich diese Analyse lediglich auf eine Frauenzeitschrift beschränkt, kann man anhand der Ergebnisse Tendenzen aufzeigen, die sich mit den allgemeinen Trends der heutigen Wortbildung im Polnischen decken.
Spis treści
1. WSTĘP
2. WPŁYW CZYNNIKÓW ZEWNĘTRZNYCH NA WSPÓŁCZESNĄ POLSZCZYZNĘ
2.1 ZMIANY W POLSCE W LATACH DZIEWIĘĆDZIESIĄTYCH XX WIEKU
2.2 KRÓTKI ZARYS HISTORII ZAPOŻYCZEŃ W JĘZYKU POLSKIM
2.3 WPŁYW JĘZYKA ANGIELSKIEGO
2.3.1 Wpływ języka angielskiego na język polski do XIX wieku
2.3.2 Wpływ języka angielskiego na polszczyznę XX wieku
2.3.3 Wpływ kultury amerykańskiej
2.4 WPŁYW JĘZYKA MEDIÓW
2.5. POSTAWY WOBEC JĘZYKA POLSKIEGO
3. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE
3.1 NEOLOGIZMY
3.1.1 Neologizmy słowotwórcze
3.1.2 Neologizmy semantyczne
3.1.3 Neologizmy frazeologiczne
3.2 TENDENCJE SŁOWOTWÓRCZE POLSZCZYZNY
3.2.1 Techniki słowotwórcze
3.2.1.1 Derywacja prosta
3.2.1.2 Kompozycja
3.2.1.3 Adaptacja
3.2.1.4 Klasyfikacja derywatów na klasy funkcjonalne
3.3 ZAPOŻYCZENIA ANGIELSKIE
3.3.1 Zapożyczenia strukturalne
3.3.2 Zapożyczenia sztuczne
3.3.3 Zapożyczenia semantyczne
3.3.4 Adaptacja zapożyczeń
3.3.4.1 Adaptacja graficzna
3.3.4.2 Adaptacja fonologiczna
3.3.4.3 Adaptacja morfologiczna
3.3.4.4 Słowotwórstwo zapożyczeń angielskich
3.3.4.5 Adaptacja semantyczna
3.3.4.5.1 Pola semantyczne anglicyzmów
3.3.4.5.2 Zmiany semantyczne
3.3.5 Cytaty
4. CZĘŚĆ PRAKTYCZNA
4.1 OBIEKT ANALIZY
4.2 OPIS METODY ANALIZY
4.3 ANALIZA
4.3.1 Rok 1990
4.3.2 Rok 1991
4.3.3 Rok 2005
4.3.4 Rok 2006
4.3.5 Przeciwstawienie 1990 i 1991 rok
4.3.6 Przeciwstawienie 2005 i 2006 rok
4.3.7 Przeciwstawienie 1990/91 i 2005/06 rok
5. OCENA ANALIZY
6. ZAKOŃCZENIE
Cel pracy i główne zagadnienia
Celem pracy jest analiza użycia anglicyzmów w języku polskim na przestrzeni ostatnich 15 lat, ze szczególnym uwzględnieniem magazynu kobiecego "Twój Styl". Autorka bada, w jaki sposób język polski zaadaptował zapożyczenia w warstwie leksykalnej, graficznej, fonologicznej i morfologicznej, sprawdzając, czy ich rosnąca obecność jest koniecznością wynikającą z potrzeb komunikacyjnych, czy raczej efektem snobizmu językowego.
- Historyczne i współczesne wpływy języków obcych na polszczyznę.
- Rola mediów i kultury amerykańskiej w procesach zapożyczania.
- Analiza procesów derywacyjnych jako wskaźnika zadomowienia się anglicyzmów.
- Porównawcze zestawienie użycia anglicyzmów w latach 1990/1991 oraz 2005/2006.
- Adaptacja morfologiczna i semantyczna zapożyczeń w praktyce prasowej.
Auszug z książki
1. Wstęp
„Przy niezwykłym, może nawet nieco chorobliwym, nad miarę i potrzeby rozroście prasy periodycznej, [której] znaczniejszą część wypełniają tłumaczenia żywcem, choć często niedbale i bez wyboru wykonane z gazet [...] i z pism miesięcznych zagranicznych, [...] dla zapełnienia szpalt używane są pióra niewytrawne [...] ludzi mało obeznanych z językiem ojczystym, mało przejętych wyżnością poprawnego używania mowy. Młodsza część tego nowozaciężnego zastępu nie miała możności obeznać się dokładnie z językiem krajowym [...]. Wielu z tych młodych pracowników wnosi obce wyrażenia i zwroty, gdyż pisząc, zmuszeni są tłumaczyć własne myśli z języka obcego na krajowy”.
Można by mniemać, że jest to uwaga na temat dzisiejszej prasy, dotycząca współczesnych dziennikarzy. Faktem jest jednak, że zapożyczenia z innych języków istnieją w polszczyźnie tak długo, jak ma miejsce zjawisko wymiany z innymi kulturami, narodami a tym samym innymi językami. Jako pierwsze w średniowieczu przechodzą do języka polskiego zapożyczenia związane z chrześcijaństwem, głównie z łaciny, jak i również za pośrednictwem innych języków, takich jak niemiecki i czeski. Ogólnie można powiedzieć, że ewolucja językowa jest ściśle związana z zapożyczeniami z innych języków, poprzez które rozszerza się zakres ekspresji.
Podsumowanie rozdziałów
1. WSTĘP: Przedstawia historyczne tło zapożyczeń w języku polskim oraz określa cel pracy, jakim jest analiza użycia anglicyzmów w magazynie "Twój Styl".
2. WPŁYW CZYNNIKÓW ZEWNĘTRZNYCH NA WSPÓŁCZESNĄ POLSZCZYZNĘ: Omawia przemiany językowe po 1989 roku, rolę mediów oraz postawy Polaków wobec zapożyczeń w kontekście historycznym.
3. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE: Definiuje kluczowe pojęcia (neologizmy, derywacja, kompozycja, adaptacja) oraz teoretyczne ramy procesów słowotwórczych i zapożyczania elementów angielskich.
4. CZĘŚĆ PRAKTYCZNA: Zawiera właściwą analizę materiału prasowego z lat 1990, 1991, 2005 i 2006, zestawiając wyniki w oparciu o typy zapożyczeń, części mowy i pola semantyczne.
5. OCENA ANALIZY: Podsumowuje wyniki badań, wskazując na wzrost derywacji i zjawisk hybrydalnych oraz interpretując przyczyny intensywnego stosowania anglicyzmów w prasie kobiecej.
6. ZAKOŃCZENIE: Formułuje wnioski końcowe, stwierdzając, że procesy adaptacyjne anglicyzmów w języku polskim funkcjonują prawidłowo i nie zagrażają integralności języka ojczystego.
Słowa kluczowe
anglicyzmy, polszczyzna, zapożyczenia, słowotwórstwo, neologizmy, derywaty, adaptacja, media, socjolingwistyka, procesy językowe, kultura amerykańska, Twój Styl, hybrydy, semantyka, innowacja językowa.
Häufig gestellte Fragen
O czym traktuje ta praca dyplomowa?
Praca analizuje zmiany w użyciu anglicyzmów w języku polskim na przestrzeni lat 1990–2006, korzystając z materiału prasowego luksusowego magazynu kobiecego "Twój Styl".
Jakie są główne obszary tematyczne pracy?
Autorka skupia się na tendencjach słowotwórczych, procesach adaptacji (graficznej, fonologicznej, morfologicznej i semantycznej) oraz wpływie czynników zewnętrznych, takich jak globalizacja i amerykańska kultura popularna.
Jaki jest główny cel badań autorki?
Celem jest ustalenie, w jaki sposób i w jakim zakresie angielskie elementy leksykalne zostały przyswojone przez język polski oraz jakie zmiany w ich użyciu zaszły w ciągu 15 lat istnienia czasopisma.
Jakiej metodologii użyto do analizy?
Autorka zastosowała metodę jakościową, wypisując i kategoryzując anglicyzmy (rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki, przysłówki) oraz ich derywaty z wyselekcjonowanych numerów magazynu, analizując je pod kątem pól semantycznych i typu zapożyczenia.
Czego dotyczy część praktyczna analizy?
Część praktyczna to zestawienie wyników analizy dla poszczególnych lat oraz ich porównanie, ilustrowane diagramami obrazującymi proporcje między zapożyczeniami właściwymi, derywatami i innymi kategoriami.
Jakie kluczowe pojęcia charakteryzują badanie?
Najważniejsze to neologizmy słowotwórcze, derywacja, zapożyczenia strukturalne i semantyczne, hybrydy językowe, tzw. wyrazy-cytaty oraz wpływ snobizmu językowego na wybór leksyki.
Czy praca wskazuje na dominację anglicyzmów w konkretnych dziedzinach?
Tak, praca wykazuje silną dominację anglicyzmów w polach semantycznych związanych z rozrywką, modą, nowoczesnym stylem życia, technologią i nowymi zawodami.
Jak autorka ocenia wpływ anglicyzmów na język polski?
Autorka uważa, że mechanizmy regulujące język polski dobrze radzą sobie z adaptacją obcych wpływów i nie ma powodów do obaw o całkowite zatracenie języka na skutek napływu anglicyzmów.
- Quote paper
- Dipl.-Übersetzerin Alexandra Hemmert (Author), 2007, Zmiany w użyciu anglicyzmów w jzyku polskim na przestrzeni ostatnich 15 lat., Munich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/86388
