1999 yılında yayınlanan Cogito Dergisi'nin Bizans özel sayısının başarlılı olup, 2007'de yedinci baskısı çıkması, bu yapıtın bilimsel analizini meşru kılmaktadır. Çoğunlukta Dumbarton Oaks Araştırma Vakfı ile ilişkileri bulunan yazarlarının yer alan ve özgün Bizans metinlerine de yer verilen bu derginin amacı, "Bizans'tan bize kalan – zaman içinde unutturulmuş – mirası" okuyuculara tekrar anımsatmak ve "bu topraklarda bizden öncekileri tanımayı el atmak" tır.
İçindekiler
1. Bir Bizans Klasiği
2. Harita'da Bizans'ı Aramak
3. Bizans'ta Yaşamak
4. Bizans: Nasıl Okundu, Neden Okunmadı?
Hedefler ve Temalar
Bu çalışma, Cogito Dergisi'nin Bizans özel sayısındaki makaleleri bilimsel bir perspektifle analiz ederek, Bizans medeniyetinin tarihsel mirasını, toplumsal yapılarını ve Osmanlı ile olan etkileşimlerini gün yüzüne çıkarmayı amaçlamaktadır.
- Bizans toplumsal yaşamı, yoksulluk ve manastır sistemleri.
- Osmanlı ve Bizans arasındaki iktisadi, ticari ve siyasi etkileşimler.
- Bizans'ın Batı, İslam ve Slav dünyası üzerindeki kültürel tesiri.
- Türkiye'de Bizantoloji disiplininin durumu ve tarih yazımı eleştirisi.
- İmparatorluk otoritesi, devlet söylemi ve toplumsal cinsiyet rolleri.
Kitaptan Alıntı
Bizans İmparatoru ve Hiyerarşik Dünya Düzeni
Belgradlı Bizansçı George Ostrogorsky, pagan imparatorluğundan Hıristiyan imparatorluğuna geçişten sonra Doğa Roma İmparatoruluğu'nun hükümdarının ilahi bir temele dayanan otoritesi, hükmedilenlerin Hristiyanların Tanrısı'nın onu bu göreve getirdiğine dair inandırılması sonucu karakterini koruyup devam etti. "Tanrı'nın Seçilmiş Kulu" olarak mukaddes sayılıp secde edilen İmparator'un konumu, söz, ilahi, alkış ve jestten oluşan ve simgesel bir anlam taşıyan merasimler ve sembol niteliğine sahip olan alametler, kızıl ayakkabıkaftan, muhafaza edildi. Onun yüceliği, Ostrogorsky'ye göre İmparatoru'un Noel yemek töreni ve bir Paskalya ayininde İsa Peygamber'i bile taklit etmesine kadar varabilen davranışlarla korunmaya çalışılmış. Hükümdar mutlak iktidarını ayakta tutabilmek için, İsa misali ayak yıkama törenini bile uygulayıp, Tanrı tarafından seçilmiş yeryüzünde yegane meşru "dünyanın lideri, Hıristiyan imanının bekçisi ve hamisi" statüsünü korumaya çalışmıştır.
Bölüm Özetleri
Bir Bizans Klasiği: Bizans manastırlarının yaşam kurallarını ve dönemin dünyeviliğe karşı duruşunu Aziz Basileios'un metinleri üzerinden ele almaktadır.
Harita'da Bizans'ı Aramak: Doğu Roma İmparatorluğu'nun hiyerarşik düzeni ve Arap, Latin ve Slav dünyalarıyla olan karmaşık kültürel ilişkilerini incelemektedir.
Bizans'ta Yaşamak: Toplumsal katmanlar, yoksulların durumu, manastır yaşamı ve Osmanlı-Bizans ticari ilişkileri gibi gündelik hayatın dinamiklerini konu almaktadır.
Bizans: Nasıl Okundu, Neden Okunmadı?: Türkiye'deki Bizantoloji çalışmalarının ihmali, Bizans algısı ve dönemin tarihçilerinin yaklaşımları üzerine yapılan tartışmaları içermektedir.
Anahtar Kelimeler
Bizans, Doğu Roma İmparatorluğu, Osmanlı, Bizantoloji, Konstantinopolis, Tarih Yazımı, Manastır Sistemi, Toplumsal Tarih, İktisadi İlişkiler, Kültürel Etkileşim, Aziz Basileios, Helenizm, Hıristiyanlık, Orta Çağ, Jeopolitik.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu çalışma temel olarak neyi konu almaktadır?
Bu çalışma, Cogito Dergisi'nin Bizans özel sayısında yayımlanan akademik makalelerin bir sentezini yaparak Bizans medeniyetinin çeşitli yönlerini ve Türkiye'deki Bizans araştırmalarının durumunu ele almaktadır.
Çalışmanın odaklandığı temel alanlar nelerdir?
Temel olarak Bizans'ın toplumsal yapısı, imparatorluk ideolojisi, Osmanlı ile olan ticari ve diplomatik ilişkiler ile Bizans tarihinin akademik olarak nasıl ele alındığına odaklanmaktadır.
Bu araştırmanın birincil hedefi nedir?
Bizans'ın zaman içinde unutulmaya yüz tutmuş mirasını ve bu coğrafyadaki tarihsel köklerimizi daha iyi tanımak ve analiz etmektir.
Hangi bilimsel yaklaşımlar tercih edilmiştir?
Çalışma, tarihsel kaynak analizine ve literatürde yer alan Bizantologların (Ostrogorsky, Vryonis, Patlagean, Necipoğlu gibi) görüşlerinin eleştirel bir değerlendirmesine dayanmaktadır.
Hauptteil'da (ana gövdede) öne çıkan konu başlıkları nelerdir?
Ana bölümde Bizans manastırları, cinsel azınlıklar, yoksulluk, Osmanlı tacirlerinin durumu ve Bizans'ın jeopolitik konumuna dair derinlemesine analizler yer almaktadır.
Bu çalışmayı niteleyen temel anahtar kavramlar nelerdir?
Bizans, Bizantoloji, Osmanlı-Bizans ilişkileri, İmparatorluk söylemi, kültürel etkileşim ve tarihsel miras temel kavramlardır.
Bizans'ta imparatorun konumu nasıl betimlenmektedir?
İmparator, Tanrı'nın seçilmiş kulu olarak "dünyanın lideri ve Hıristiyan imanının hamisi" statüsünde, ilahi temelli mutlak bir otorite figürü olarak sunulmaktadır.
Çalışma, Osmanlı ve Bizans arasındaki ilişkiyi nasıl tanımlıyor?
İlişkilerin sadece hoşgörüye değil, aynı zamanda reel politik şartlara, ticari gerekliliklere ve dış baskılara dayanan pragmatik bir etkileşim olduğunu vurgulamaktadır.
- Quote paper
- Assist. Prof. Dr. Burak Gümüs (Author), 2008, Cogito Dergisi'nin Bizans Özel Sayısı Üzerine, Munich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/89485
