U slučaju Bosne i Hercegovine, Evropska konvencija nije samo jedan u nizu međunarodnih ugovora iz kojeg proizilaze izvjesne obaveze za države-potpisnice, već jedan od najvažnijih Ustavom zagarantovanim i zaštićenim dokumentima.
Iz te činjenice proizilazi i pristup ovoj temi. Kada se analiziraju uslovi u kojima je Evropska konvencija, kao opći demokratski princip u Evropi, nastala, sadržaj prava koja štiti i teorije koje su joj prethodile, čini se da ona ima povlašten položaj u odnosu na druge međunarodne obaveze koje, njenom primjenom, postaju ne samo obaveza države u međunarodnim okvirima, već prvenstveno obaveza koja najsnažnije djeluje na unutrašnje pravo bez obzira da li je njena primjena obavezna prema ustavu neke države. Ovdje nam se nameće pitanje odnosa jednog takvog dokumenta sa ustavom konkretne države, u ovom slučaju Bosne i Hercegovine i eventualne supremacije Evropske konvencije odnosno Ustava BiH. Da bi se došlo do odgovora na ovo pitanje, potrebno je analizirati niz elemenata koji mogu predstavljati afirmativne argumente za potvrdu da Evropska konvencija, kao ustavni princip jeste hijerarhijski iznad samog Ustava BiH. U tu svrhu je neophodno analizirati opće činjenice u kojima je nastao Ustav BiH, kao i metode njegovog tumačenja, odnosno utvrditi ko je nadležan davati konačna i obavezujuća tumačenja njegovog teksta, odnosno kakav uticaj takva tumačenja imaju na ukupni ustavni sistem Bosne i Hercegovine. Također je vrlo bitno analizirati problem na osnovu principa međunarodnog prava i načina na koji su države članice EU tretirale problem odnosa unutrašnjeg i međunarodnog prava, a u okviru tog odnosa načina na koji pojedine države ispunjavaju preuzete obaveze.
Sadržaj
1. Uvodna razmatranja
2. Metodološki okvir istraživanja
2.1 Problem i predmet istraživanja
2.2 Svrha i ciljevi istraživanja
2.3 Sistem hipoteza i indikatora
2.4 Metode istraživanja
2.5 Ocjene dosadašnjih istraživanja
3. Pojam ljudskih prava i političkih sloboda
3.1 Šta podrazumijeva pojam ljudskih prava?
3.2 Mehanizmi zaštite i način realizacije ljudskih prava i osnovnih sloboda
3.3 Evropska konvencija o zaštiti ljudskih prava i temeljnih sloboda
4. Djelovanje institucionalne politike na razvoj ljudskih prava i osnovnih sloboda
4.1 Pravo i politika u konfliktu: mogućnost ograničenja ljudskih prava
4.2 Liberalna demokratija u bosanskohercegovačkom kontekstu
4.3 Etničke linije diferencijacije i prioritet zaštite kolektivnih nad individualnim pravima
4.4 Evropska unija i strukturalna demokratizacija u Bosni i Hercegovini
5. Međunarodni izvori o ljudskim pravima i njihov uticaj na razvoj ljudskih prava
5.1 Ustav za Evropu i njegov značaj za realizaciju ljudskih prava i političkih sloboda
5.2 Evropski sud za ljudska prava
6. Evropska konvencija o ljudskim pravima i temeljnim slobodama
6.1 Struktura Evropske konvencije o ljudskim pravima i osnovnim slobodama
6.2 Implikacije ratifikacije Evropske konvencije kao međunarodnog ugovora
6.3 Poštovanje obaveza iz Evropske konvencije od strane države potpisnice
6.4 Teorija i praksa Evropske konvencije o ljudskim pravima i temeljnim slobodama
6.5 Institucionalni mehanizmi za zaštitu ljudskih prava i sloboda u Bosni i Hercegovini u fokusu Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda
7. Implementacija ljudskih prava i osnovnih sloboda u Bosni i Hercegovini
7.1 Opća zapažanja
7.2 Normativni institucionalni okvir implementacije ljudskih prava i sloboda
7.3 Ravnopravnost i nediskriminacija
7.4 Vladavina prava i primjena zakona
7.5 Oblici kršenja prava i sloboda
8. Ljudska prava i izborna ekskludiranost na primjeru presude Sejdić - Finci
8.1 Oblici diskriminacije u političkom sistemu Bosne i Hercegovine
8.2 Političke i pravne mogućnosti za uklanjanje diskriminacije
8.3 Izazovi i implikacije presude Evropskog suda za ljudska prava u predmetu Sejdić - Finci
8.4 Uticaj presude Suda za ljudska prava na mogućnosti promjene Ustava Bosne i Hercegovine
9. Zaključna razmatranja
Cilj i tematska usmjerenja
Rad istražuje ustavno-pravni status ljudskih prava u Bosni i Hercegovini kroz prizmu Evropske konvencije o ljudskim pravima, analizirajući jaz između normativno proklamovanih prava i njihove implementacije u postkonfliktnom društvu opterećenom etničkim podjelama.
- Analiza odnosa Ustava BiH i Evropske konvencije.
- Uloga Ustavnog suda BiH u zaštiti ljudskih prava.
- Uticaj etničkih podjela na političku participaciju ("ostali").
- Implikacije presude Sejdić-Finci za ustavnu reformu.
- Evaluacija institucionalnih mehanizama implementacije prava.
Auszug aus dem Buch
4.1 Pravo i politika u konfliktu: mogućnost ograničenja ljudskih prava
Politika (grč. polis, država) označava:
- djelatnost u vezi sa državom,
- sve mjere usmjerene na odbranu klasnih interesa, na osnivanje i jačanje klasne vlasti ili na stvaranje pogodnih uslova za borbu za vlast u državi,
- određeni smijer i metode rada države, partije i ustanove ili pojedine države.9
Političke stranke (engl. political parties) uznačavaju grupe ljudi koje se učestvovanjem na izborima bore za odlučivanje u državi, odnosno za neposredni utjicaj u odlučivanju.10
Država (grč. polis, lat. civitas, srednovjekovni izraz - regnum, engl. state) označava političku zajednicu onih koji vladaju i onih kojima se vlada, uređenu na osnovi pravila koje samovoljno ili pod prinudom prihvataju svi članovi.11
Pravednost (grč. dikaiosyne, lat. institia, engl. justice) jeste načelo odnosa među ljudima koji na osnovi općeg prihvatanja čuva subjektivnost, autonomnost i dignitet ljudi u zajednici.12
Sažetak poglavlja
1. Uvodna razmatranja: Autor postavlja problem supremacije Evropske konvencije nad Ustavom BiH te ukazuje na potrebu za reformama koje bi prevazišle barijere ustavnog sistema.
2. Metodološki okvir istraživanja: Definiše se predmet i ciljevi rada, uz pojašnjenje korištenih metoda poput komparativne analize i istraživanja dokumentacije.
3. Pojam ljudskih prava i političkih sloboda: Obrađuje teorijske definicije ljudskih prava, njihovu evoluciju i univerzalni značaj unutar savremenih demokratskih okvira.
4. Djelovanje institucionalne politike na razvoj ljudskih prava i osnovnih sloboda: Analizira kako politički konflikti i etničke podjele utiču na ograničavanje ljudskih prava u BiH.
5. Međunarodni izvori o ljudskim pravima i njihov uticaj na razvoj ljudskih prava: Istražuje ustavni značaj međunarodnih dokumenata, s fokusom na Ustav za Evropu i ulogu Evropskog suda za ljudska prava.
6. Evropska konvencija o ljudskim pravima i temeljnim slobodama: Detaljno razmatra strukturu Konvencije, obaveze država potpisnica i mehanizme nadzora.
7. Implementacija ljudskih prava i osnovnih sloboda u Bosni i Hercegovini: Procjenjuje trenutno stanje implementacije prava u BiH, ukazujući na nedostatke pravnog sistema i uloge nadležnih institucija.
8. Ljudska prava i izborna ekskludiranost na primjeru presude Sejdić - Finci: Fokusira se na konkretan slučaj diskriminacije "ostalih" i implikacije ove presude na nužnu ustavnu reformu u BiH.
9. Zaključna razmatranja: Sumira nalaze i naglašava da je ključni prioritet za budućnost BiH usklađivanje Ustava sa međunarodnim standardima ljudskih prava.
Ključne riječi
ljudska prava, Evropska konvencija, Bosna i Hercegovina, Ustav BiH, Sejdić-Finci, diskriminacija, vladavina prava, demokratija, konstitutivni narodi, ostali, institucije, ombudsmen, politička prava, ustavna reforma, Evropska unija.
Često postavljana pitanja
O čemu se radi u ovom radu?
Rad se bavi statusom i zaštitom ljudskih prava u Bosni i Hercegovini u kontekstu obaveza koje proizilaze iz Evropske konvencije o ljudskim pravima.
Koja su centralna tematska područja?
Glavne teme uključuju odnos nacionalnog Ustava BiH i međunarodnih standarda, ulogu institucija u zaštiti prava, te uticaj etničkih podjela na ostvarivanje individualnih političkih prava.
Koji je primarni cilj istraživanja?
Cilj je utvrditi da li ustavni sistem BiH garantuje efektivnu zaštitu ljudskih prava i identifikovati pravne mehanizme za uklanjanje diskriminacije.
Koje su naučne metode korištene?
Korištene su komparativna metoda, historijska analiza te kvalitativna i kvantitativna analiza sadržaja (dokumenata).
Šta se obrađuje u glavnom dijelu?
Glavni dio analizira institucionalni okvir, položaj "ostalih" u političkom sistemu, te izazove implementacije presuda Evropskog suda za ljudska prava.
Koji su ključni pojmovi?
Rad se oslanja na koncepte kao što su ustavna reforma, ljudska prava, diskriminacija, vladavina prava i evropske integracije.
Zašto je presuda Sejdić-Finci važna za rad?
Ova presuda služi kao primarni dokaz sistemske ustavne diskriminacije u BiH i ključni je pokretač za nužne promjene izbornog zakonodavstva i Ustava.
Kako se autor odnosi prema ulozi međunarodne zajednice?
Autor smatra da je međunarodna podrška neophodna, ali ističe da ključna odgovornost za reforme i zaštitu prava leži na domaćim političkim akterima.
- Citar trabajo
- Dr. Admir Atović (Autor), 2013, Ljudska Prava I Osnovne Slobode U Bosni I Hercegovini U Fokusu Evropske Konvencije O Ljudskim Pravima, Múnich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/264241
