Het idee voor dit onderzoek ontstond door bepaalde omstandigheden in het jaar 2015. Europa werd geconfronteerd met een grote vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten, Azië en Afrika. In Nederland was er een opvallende stijging in het aantal asielzoekers te herkennen. Het aantal vluchtelingen in totaal leek geen noemenswaardige toename te tonen. Toch bleek het een groot probleem voor zowel de politiek, als ook voor bepaalde burgers te zijn.
Geen dag zonder nieuws over duizenden asielzoekers. Vooral het internet met haar sociale netwerken werd als openbaar platvorm gebruikt, om over de situatie te berichten en te discussiëren. Mensen vonden en vinden op het internet een mogelijkheid hun mening vrij en, als ze willen, ook anoniem te uiten. Het fatale aan de anonimiteit van het internet is onder andere dat ze mensen ertoe animeert extremistische, racistische of andere, mensen verachtende, uitspraken te doen. Dit gedrag is ook bekend als the online disinhibition effect. Dit effect en het sterke gebruik in Duitsland van woorden zoals Flüchtling of Asylbewerber/Asylant waren de basis voor dit onderzoek.
Het oorspronkelijke doel was uit te vinden wat voor een connotatie en gevoelswaarde deze woorden in het hedendaagse Nederlandse taalgebruik in de sociale media, meer in het bijzonder Twitter, hebben. Maar tijdens het onderzoek stootte men op een nieuw woord dat best vaak samen of zelfs in plaats van #vluchteling en #asielzoeker werd gebruikt, met name #gelukszoeker. Daardoor werd het accent verlegd naar dit begrip. Het werd gekozen voor de schrijfwijze met tussen-s omdat deze tijdens het onderzoek vaker verscheen – ongeacht de correcte Nederlandse spelling.
Inzicht of toegang te krijgen tot de mentale conceptualisering van een taalgebruiker is moeilijk of zelfs onmogelijk. Vandaar dat dit onderzoek alleen maar probeert een klein inzicht te geven in de connotatie en de gevoelswaarde van het woord gelukszoeker voor het actueel taalgebruik op Twitter. Het zou als suggestie voor verder onderzoek kunnen worden gezien.
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Connotatie en gevoelswaarde
3. Onderzoek
3.1 Onderzoeksvragen
3.2 Methode
3.3 Verwachtingen
4. Resultaten
4.1 Woordenboeken
4.2 DBNL en Europarl
4.3 Twitter
5. Evaluatie tweets
6. Conclusie
Doelstelling en onderzoeksvragen
Dit onderzoek richt zich op de connotatie en de gevoelswaarde van het woord 'gelukszoeker' binnen de Nederlandse sociale media, met een specifieke focus op Twitter, tegen de achtergrond van het vluchtelingendebat vanaf 2015.
- Analyse van de etymologie en lexicale betekenis van 'gelukszoeker'.
- Onderzoek naar de verandering van betekenis en connotatie in verschillende corpora.
- Kwantiatieve en kwalitatieve analyse van tweet-data tussen 2012 en 2017.
- Onderzoek naar de dubbele (of driedubbele) connotatie van het begrip.
- Evaluatie van de invloed van het 'online disinhibition effect' op het taalgebruik.
Auszug aus dem Buch
1. Inleiding
Het idee voor dit onderzoek ontstond door bepaalde omstandigheden in het jaar 2015. Europa werd geconfronteerd met een grote vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten, Azië en Afrika (Schuitemaker, 2017). In Nederland was er een opvallende stijging in het aantal asielzoekers te herkennen. Het aantal vluchtelingen in totaal leek geen noemenswaardige toename te tonen (Besselink, 2016). Toch bleek het een groot probleem voor zowel de politiek, als ook voor bepaalde burgers te zijn.
Geen dag zonder nieuws over duizenden asielzoekers. Vooral het internet met haar sociale netwerken werd als openbaar platvorm gebruikt, om over de situatie te berichten en te discussiëren. Mensen vonden en vinden op het internet een mogelijkheid hun mening vrij en, als ze willen, ook anoniem te uiten. Het fatale aan de anonimiteit van het internet is onder andere dat ze mensen ertoe animeert extremistische, racistische of andere, mensen verachtende, uitspraken te doen. Dit gedrag is ook bekend als the online disinhibition effect (Suler, 2014). Dit effect en het sterke gebruik in Duitsland van woorden zoals Flüchtling of Asylbewerber/Asylant waren de basis voor dit onderzoek.
Het oorspronkelijke doel was uit te vinden wat voor een connotatie en gevoelswaarde deze woorden in het hedendaagse Nederlandse taalgebruik in de sociale media, meer in het bijzonder Twitter, hebben. Maar tijdens het onderzoek stootte men op een nieuw woord dat best vaak samen of zelfs in plaats van #vluchteling en #asielzoeker werd gebruikt, met name #gelukszoeker. Daardoor werd het accent verlegd naar dit begrip. Het werd gekozen voor de schrijfwijze met tussen-s omdat deze tijdens het onderzoek vaker verscheen – ongeacht de correcte Nederlandse spelling.
Samenvatting van de hoofdstukken
1. Inleiding: Dit hoofdstuk beschrijft de aanleiding van het onderzoek naar aanleiding van de vluchtelingencrisis in 2015 en het effect van sociale media op het taalgebruik.
2. Connotatie en gevoelswaarde: Hier worden de theoretische begrippen connotatie en gevoelswaarde gedefinieerd en gekoppeld aan emotionele, stilistische en sociale betekenisaspecten.
3. Onderzoek: Dit hoofdstuk formuleert de onderzoeksvragen, beschrijft de gebruikte methodologie en presenteert de initiële verwachtingen met betrekking tot het woord 'gelukszoeker'.
4. Resultaten: De resultaten van de corpusanalyse worden gepresenteerd, inclusief inzichten uit woordenboeken en historische data uit DBNL, Europarl en Twitter.
5. Evaluatie tweets: Een kwalitatieve analyse van de verzamelde tweets waarbij gekeken wordt naar de context (vluchtelingendebat) en de gevoelswaarde.
6. Conclusie: De auteur vat de resultaten samen en concludeert dat het woord 'gelukszoeker' vaak een meervoudige en problematische connotatie heeft die nauw verbonden is met het debat over vluchtelingen.
Belangrijkste trefwoorden
gelukszoeker, Twitter, vluchtelingendebat, connotatie, gevoelswaarde, semantiek, sociale media, online disinhibition effect, taalgebruik, corpusanalyse, asielzoekers, taalkunde, politiek, #gelukszoeker, etymologie.
Veelgestelde vragen
Waarover gaat dit onderzoek in de kern?
Het onderzoek analyseert de connotatie en gevoelswaarde van het woord 'gelukszoeker' binnen de context van het Nederlandse vluchtelingendebat op Twitter.
Wat zijn de belangrijkste thema's?
De thema's omvatten lexicale semantiek, het gebruik van sociale media, maatschappelijke attitudes tegenover vluchtelingen en de invloed van anonimiteit op online communicatie.
Wat is de centrale onderzoeksvraag?
De focus ligt op de vraag of '#gelukszoeker' in het taalgebruik op Twitter een neutrale of negatieve gevoelswaarde heeft en of het woord een dubbele connotatie kent.
Welke wetenschappelijke methode wordt gehanteerd?
Er is gekozen voor een observatie van feitelijk geschreven taalgebruik door middel van een corpusanalyse van woordenboeken, historische teksten (DBNL), politieke verslagen (Europarl) en een steekproef uit Twitter-data.
Wat wordt er in het hoofddeel behandeld?
Het hoofddeel behandelt de etymologische achtergrond, de kwantitatieve ontwikkeling van het woordgebruik in tweets en een kwalitatieve evaluatie van de context waarin het woord wordt ingezet.
Welke trefwoorden typeren de studie?
De belangrijkste trefwoorden zijn 'gelukszoeker', 'connotatie', 'gevoelswaarde', 'vluchtelingendebat' en 'Twitter'.
Welke rol speelt de 'tussen-s' in de schrijfwijze?
Het onderzoek focust op de schrijfwijze '#gelukszoeker' omdat deze variant tijdens het onderzoek het vaakst opdook in tweets, ongeacht de officiële spellingregels.
Wat concludeert de auteur over de connotatie in 2015?
De auteur concludeert dat op het hoogtepunt van het hashtaggebruik in 2015, het woord vrijwel uitsluitend in negatieve zin werd gebruikt binnen de vluchtelingencontext, terwijl neutraal gebruik in deze context vrijwel ontbreekt.
- Quote paper
- Pia Rudolphi (Author), 2017, #gelukszoeker. Een taalwetenschappelijk onderzoek naar de connotatie en gevoelswaarde van het woord gelukszoeker op Twitter, Munich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/414014
