The subject of this research is the analysis of Akif Pirinçci’s “Felidae”, translated into Turkish. The above mentioned critical research has been approached from different equivalent levels, required by literary text translation.
İçindekiler
1- Düzanlam düzeyinde esdegerlik (Alm. denotative Äquivalenz)
2- Yananlam düzeyinde esdegerlik (Alm. konnotative Äquivalenz)
3- Metin türü gelenekleriyle ilgili esdegerlik (Alm. textnormative Äquivalenz)
4- Dil kullanimsal esdegerlik (Alm. pragmatische Äquivalenz)
5- Biçimsel esdegerlik (Alm. formale Äquivalenz)
Çalışmanın Amaçları ve Tematik Odak Noktaları
Bu çalışmanın temel amacı, Akif Pirinçci'nin "Felidae" adlı eserinin Türkçe çevirisini, edebi metin çevirisi açısından bilimsel eşdeğerlik kriterlerine göre analiz etmek ve çevirinin orijinal eserin başarısını neden yansıtamadığını sorgulamaktır.
- Edebi çeviride eşdeğerlik düzeylerinin analizi.
- Postmodern metinlerin çevirisinde karşılaşılan zorluklar.
- Kaynak metin ile hedef metin arasındaki üslup ve anlam farklılıklarının incelenmesi.
- Çevirmenin kaynak dil ve hedef dil yetkinliğinin çeviri kalitesine etkisi.
- Çeviri hatalarının genel bir sınıflandırması.
Kitaptan Alıntı
Yananlam düzeyinde esdegerlik (Alm. konnotative Äquivalenz)
“Wenn es einen Gott gibt, dann ist er eine riesige, abscheuliche Spinne im Finstern. Wir können die Finsternis nicht erkennen, das Spinnengesicht dahinter und das riesige Spinnennetz, das hinter der Illusion von Glück und Güte verborgen ist.” (Pirinçci, s.258)
Yagan’in çevirisinde söyle denmektedir:
“Eger bir Tanri varsa, o karanlikta dev, igrenç bir örümcektir. Biz bu karanligin, ardindaki örümcek yüzünün ve sans ve iyilik yanilgilarinin arkasinda saklanmis dev örümcek agini farkedemeyiz.” (Yagan, s.244)
Yazarin ustaca bir araya getirerek ana figürlerden birine söylettigi bu kelimeler öylesine yananlamlar içermektedir ki, en usta çevirmeni dahi kolayca yaniltabilir. Tesbit edebildigimiz kadariyla orijinal metinde geçen su kavramlar çeviri yanlisina neden olmustur:
a) abscheulich
b) erkennen
c) Illusion
d) Glück und Güte
Bölüm Özetleri
1- Düzanlam düzeyinde esdegerlik (Alm. denotative Äquivalenz): Bu bölümde, çevirmenin sözcüklerin mantıksal ve somut anlamlarını kaynak metinden hedef dile aktarırken yaptığı hatalar, özel isimlerin çevirisi üzerinden incelenmektedir.
2- Yananlam düzeyinde esdegerlik (Alm. konnotative Äquivalenz): Metnin edebi değerini oluşturan yan anlamların ve yazarın alegorik anlatımının, çevirmen tarafından göz ardı edilmesinin metin üzerindeki olumsuz etkileri ele alınmaktadır.
3- Metin türü gelenekleriyle ilgili esdegerlik (Alm. textnormative Äquivalenz): Postmodern bir romanın gerektirdiği üslup ve anlatım biçimlerinin, çeviri metinde nasıl kaybolduğu ve bilgilendirici notların eksikliği tartışılmaktadır.
4- Dil kullanimsal esdegerlik (Alm. pragmatische Äquivalenz): Kaynak dildeki kültürel söz kalıplarının ve mecazi ifadelerin, hedef dildeki eşdeğerleri yerine doğrudan çevrilmesi sonucu ortaya çıkan anlam ve akıcılık sorunları analiz edilmektedir.
5- Biçimsel esdegerlik (Alm. formale Äquivalenz): Yazarın edebi üslubunun ve biçimsel tercihlerinin korunup korunmadığı, roman karakterlerinin ve tanımlamaların çeviride uğradığı değişiklikler üzerinden değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Felidae, Akif Pirinçci, edebi çeviri, eşdeğerlik düzeyleri, yananlam, postmodern roman, çeviri eleştirisi, dil kullanımı, biçimsel eşdeğerlik, metin türü, çeviri hataları, edebiyat çevirisi.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu çalışma temel olarak neyi konu almaktadır?
Çalışma, Akif Pirinçci'nin "Felidae" adlı romanının Turgay Yagan tarafından yapılan Türkçe çevirisinin bilimsel çeviri eleştirisi ilkeleri ışığında değerlendirilmesini konu almaktadır.
Çalışmanın temel araştırma hedefi nedir?
Orijinal eserin Avrupa'da büyük bir başarı yakalamasına rağmen, Türkiye'de neden beklenen ilgiyi görmediğini, çevirinin niteliği ve kullanılan eşdeğerlik yöntemleri üzerinden araştırmayı hedeflemektedir.
Hangi bilimsel metodoloji kullanılmaktadır?
Metin, düzanlamsal, yananlamsal, metin türü gelenekleriyle ilgili, dil kullanımsal ve biçimsel olmak üzere beş farklı eşdeğerlik düzeyi üzerinden sistematik bir şekilde analiz edilmektedir.
Çeviride öne çıkan temel sorunlar nelerdir?
Temel sorunlar; yan anlamların göz ardı edilmesi, kültürel mecazların yanlış aktarılması, postmodern metin türüne dair bilgilendirici notların eksikliği ve hedef dildeki edebi yetkinliğin zayıflığı olarak sıralanmaktadır.
Ana başlıklar nelerdir?
Çalışma, çeviri sürecini beş farklı eşdeğerlik seviyesinde inceleyen beş ana bölümden oluşmakta ve sonunda tespit edilen hataların sınıflandırıldığı bir sonuç bölümü içermektedir.
Bu çalışmayı karakterize eden anahtar kavramlar nelerdir?
Postmodern edebiyat, eşdeğerlik düzeyleri, çeviri eleştirisi, edebi sanatlar ve yananlamsal aktarım, çalışmanın temel kavramsal çerçevesini oluşturmaktadır.
Çevirmen "Blaubart" ismini nasıl çevirmiştir ve neden eleştirilmektedir?
Çevirmen "Blaubart" ismini "Mavisakal" olarak çevirmiştir. Eleştirilmesinin nedeni, orijinal eserdeki figürün Perrault'nun "Mavi Sakal" masalıyla hiçbir bağının bulunmaması ve bu çevirinin okuyucuda yanlış çağrışımlar yaratmasıdır.
Yazara göre "Felidae"nin Türkiye'deki başarısızlığı sadece çeviriyle mi ilgilidir?
Hayır, yazar çeviri hatalarının yanı sıra, postmodern edebiyatın Türkiye'deki okuyucu kitlesi tarafından henüz tam olarak deneyimlenmemiş olması ve Türk romanının geleneksel yapısı arasındaki çatışmaya da dikkat çekmektedir.
- Citation du texte
- Dr. Gönç Mesut (Auteur), Dr. Orhan Bozdemir (Auteur), 1999, Seçkin Bir Romanýn Çeviri Yoluyla Kaybediliþi, Munich, GRIN Verlag, https://www.grin.com/document/3272
